340 MAGIE. 



niet altijd in dien gemeenen , afzigtelijken vorm , dien het volksgeloof 

 daaraan gewoonlijk toekende. Er waren er enkelen, voor wie zij als 

 wetenschap, als hooge, verhevene wetenschap gold. Behalve dat de 

 eigenlijke magie , zoo als die in den lateren tijd in de Grieksch- 

 Romeinsche wereld door sommigen beoefend werd, onzen voorouderen 

 niet geheel onbekend blijven kon , vloeiden hun , daargelaten wat de 

 kruistogten daaraan zonder twijfel hebben toegebragt, nog de oorspron- 

 kelijk Oostersche denkbeelden dienaangaande toe uit eene andere 

 bron, te weten uit Spanje. Onder de opvolgers van moiiammed toch 

 begonnen ook de Arabieren met ernst en met uitstekend gevolg deel 

 te nemen aan het wetenschappelijk streven van hun tijd. Zij herstel- 

 den de in 640 door amrou opgeheven school te Alexandrië en sticht- 

 ten andere geleerde scholen op de noordkust van Afrika, op Sicilië , 

 maar vooral in Spanje. 



Het is hier de plaats niet om over de ontwikkeling der Arabische 

 en Arabisch-Joodsche wetenschap, waarvan aristoteles , maar in verbas- 

 terden , met neo-platonisme verbonden vorm, weldra het rigtsnoer werd, 

 uit te weiden. Genoeg is het , dat de wetenschap , die de Arabieren 

 van de Grieken hadden ontvangen , reeds een Oostersch-mythisch neo- 

 platonisch karakter bezat , en dat zij in de verdere ontwikkeling er 

 van hun Oosterschen oorsprong niet verloochenden. Alle takken der 

 natuur-wetenschap werden door hen met vlijt beoefend , en de weten- 

 schap dankt hun in menigerlei opzigt veel, Maar met hunne astro- 

 nomie mengde zich astrologie , hunnne chemie was nog alchemie , 

 hunne physica althans gedeeltelijk magie , hunne geneeskunde ontving 

 inmengsels van die allen. En gelijk de alchemie , die slechts een tak 

 der wetenschappelijke magie is , in noordelijk Europa niet alleen uit 

 Italië, maar ook en vooral uit Spanje den aanstoot ontving, die haar 

 in de middeneeuwen zulk eene gezette en ijverige beoefening verze- 

 kerde, en de astrologie met de astronomie door geheel Europa heen 

 de Spaansche Arabieren als leidslieden erkende, zoo drongen ook, 

 ofschoon in veel mindere mate , Oostersche magische denkbeelden uit 

 Spanje tot in het noorden van Europa door. 



Daarvandaan , dat wij te midden van die tot het gemeene plebs der 

 magiers behoorende toovenaars en heksen ook in de Germaansche 



