MAGIE. 341 



hinden nu en clan cene figuur zien opdagen, grooter en edeler, en, 

 ofschoon gewijzigd door tijd en volkskarakter, meer herinnerende aan de 

 Oostcrsche Magiers en aan de enkele navolgers van dezen onder de 

 Grieken , zooals b. v. apollonius van Tyana was. Van de zoodanigen 

 is fadst de type. Over het geheel kwam de tooverij der Germaansche 

 volken, hoever zij dan ook in het uiterlijke van die der Grieken 

 verschild moge hebben , toch daarin met haar overeen , dat zij bij 

 beide volken, — daargelaten de oudste tijden, — over het algemeen 

 slechts door lieden van geringe ontwikkeling en weinig aanzien be- 

 oefend werd , en de toovenaars en heksen niet alleen werden gevreesd 

 en gehaat om het kwade , dat zij deden of geacht werden te kunnen 

 doen , maar ook veracht werden. Maar ook bij beide volken sprak zich 

 de algemeene opinie geheel anders uit ten aanzien van die enkele zich 

 met tooverkunst afgevende personen , wier onbetwistbaar hooge ontwik~ 

 keling en uitgestrekte kennis zich aan uiterlijk edeler vormen paarden. 

 Het verschil tusschen dezen en de gewone heksen en duivelskunste- 

 naars was dan ook zeer groot. Het is het verschil tusschen den grooten 

 akbaces uit bulwers Pompeji, den gevreesden, maar geëerden wijze, 

 den in alle menschelijke en bovenmenschelijke wetenschap ervaren 

 magier , die het beneden zich acht zijne kennis en magt anders dan 

 tot groote doeleinden aan te wenden, — en de verachte, bekrompene 

 en kwaadaardige heks van den Vesuvius , die slechts praktisch bedreven 

 is in zekere specialiteiten van het vak , die zij beoefent zonder er den 

 grond van te kennen. Het is het onderscheid tusschen den in de 

 wetenschap van zijn tijd volleerden en door zijne reizen veelzijdig 

 ontwikkelden apollonius van Tyara en den als een Zigeuner rond- 

 rcizenden zoogenaamden Isispriester , die een ezel met een Isisbeeld 

 beladen voor zich heendrijft , aan de meisjes hare toekomstige min- 

 naars doet verschijnen, haar liefdedranken verkoopt en voor koppelaar 

 speelt. Het is de afstand tusschen faust , den geleerden , maar zelf- 

 denkenden en door de traditionele wetenschap van zijn tijd onbevre- 

 digden wijze, die wat hij langs den gebaanden weg niet verkrijgen 

 kan, op nieuwe onbegane wegen opspoort, — en de arme roodoogige 

 heks, die op een bezemsteel of een bok naar den duivelssabbath rijdt , 

 om daar met jonker Satan te dansen en van hem kunstenarijen te 

 leeren, waarmede zij hare buren benadeelen en plagen kan. 



