362 OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER lA GOH AM EN , 



dat de inwendig ontstaande gassen zich een uitweg moesten banen 

 door de maanschors heen. In den aanvang hadden deze uitbarstingen 

 plaats op groote schaal over de geheele oppervlakte der maan. 

 Later, toen de verstijving der maanschors verder gevorderd was, 

 vertoonden zij zich alleen op enkele plaatsen , waar de maanschors 

 minder tegenstand bood. In een nog later tijdvak hadden er geene 

 eigenlijke uitbarstingen meer plaats, maar werd de weerstandbiedende 

 maanschors opgestuwd en opgeheven. In den tegenwoordigen tijd 

 schijnt deze vulkanische werking geheel opgehouden en de vorming 

 van de oppervlakte van het maanligchaam voleindigd te zijn. — Op 

 deze wijze meent maedler zich het best het ontstaan van de ver- 

 schillende vormingen op de oppervlakte van dit hemelligchaam te 

 kunnen verklaren. 



Maar is de geschiedenis van onze maan reeds afgeloopen ? Onder- 

 gaat zij nog veranderingen, of is zij eene geheel afgewerkte en vol- 

 tooide wereld, het eindprodukt van vroegere natuurwerkingen, die 

 van nu af in haren tegenwoordigen toestand onveranderd blijft volharden ? 



Het heeft niet ontbroken aan sterrekundigen, die gemeend hebben 

 veranderingen op de oppervlakte der maan te bespeuren. Herschel 

 verhaalt, dat hij den 19 April 1787 op de donkere zijde der maan 

 deze vulkanen in volle werking gezien heeft. De werkelijke middel- 

 lijn van het vulkanisch licht werd door hem geschat op 5000 Ned. 

 ellen. Hevelius geloofde , dat de vlek Aristarchus een nog brandende 

 vulkaan was , om de meerdere lichtsterkte , die van dat punt afstraalt. 

 Schröter vond in 1788 een krater bij de vlek Hevelius, die volgens 

 zijne overtuiging slechts sedert korten tijd op die plaats ontstaan was. 

 Op eene andere plaats meende hij een bergtop opgemerkt te hebben, 

 die gedurende zijne waarnemingen kennelijk van gedaante veranderde. 



Maar daartegenover staat, dat beer en maedler , die acht jaren 

 lang de oppervlakte der maan met de meeste volharding en naauw- 

 keurigheid en, met de beste kijkers voorzien, onderzocht hebben, 

 verklaren , dat zij nooit eenig spoor van verandering op de oppervlakte 

 der maan ontdekt en ook niets gezien hebben, wat aan nog in werking 

 zijnde vulkanen , aan bliksemstralen , noorderlicht of schemering kan 

 doen denken. 





