WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 7 



metalen in behoorlijke verhouding met kwik verbonden , of zouden , wat mis- 

 schien juister is, niet de verbindingen van andere metalen, in behoorlijke ver- 

 houding met kwik gemengd , dergelijke amalgamen kunnen opleveren ? 



Ln. 



Meting van de snelheid des geluids door proefnemingen op kleine afstanden. — 

 De heer FAYE heeft (Comptes rendus 13 October 1862 . LV , bl. 603) aan de 

 Académie des Sciences te Parijs een werktuig aangeboden, dat uitgevonden en 

 vervaardigd is door den bekenden instrumentmaker koenig aldaar, en dat 

 veroorlooft de snelheid des geluids te melen door proefnemingen , die des 

 noods geene grootere ruimte dan van een veertigtal ellen lengte vereischen. 

 Dit werktuig bestaat voornamelijk uiteen zelfwerkenden stroombreker, die zoo 

 geregeld is (op eene wijze, wier uiteenzetting ons hier te ver zou voeren, en 

 waaromtrent wij dus naar de aangegevene bron moeten verwijzen), dat hij 

 naauwkeurig tien malen in eene seconde den stroom verbreekt en weder doorgaan 

 doet. Verbindt men met dezen en een geschikten elektromotor twee kleine 

 elektromagneten , wier beweegbaar sluitstuk als het losgelaten wordt tegen 

 een metalen plaatje in eenen klankbodem tikt, dan zal men die tikken, als de 

 beide toestelletjes nevens elkaar geplaatst zijn , volkomen gelijktijdig hooren. 

 Dit zal evenwel niet meer het geval zijn , zoodra het eene van beide verder dan 

 bet andere van het oor des waarnemers is verwijderd, tenzij dit verschil in 

 afstand gelijk is aan of een veelvoud van dien, welke het geluid in 0,1 seconde 

 doorloopt. Door het meten van den afstand of de afstanden dus, waarop men 

 dit zamentreffen weder hoort, kan de snelheid des geluids gemeten worden 

 op eene gemakkelijke en naar het schijnt voor groote naauwkeurigheid vat- 

 bare wijze. 



Faye deed hierbij opmerken , dat deze metingsvvijze van koenig niet dezelfde 

 is als die, welke hij voor korten tijd aan de akademie bod medegedeeld en 

 waarbij hij voorstelde gebruik te maken van het periodisch zamentreffen der 

 slagen van twee niet gelijkgaande seconden-tellers. 



't Is opmerkelijk, dat beide methoden, èn die van FaYE èn die van KOENIG, 

 reeds voor negen jaren (POGGENDORFFS Annalen, XC1I , S. 485 u. f. , uit de 

 Algemeene Komt- en Letterbode 1855, no. 51), met groote uitvoerigheid en 

 volkomen naauwkeurig zijn beschreven door onzen landgenoot Prof. BOSSC.ua , 

 thans te Breda. Slechts KOENIG mag, indien hij, wal niet waarschijnlijk is, dit 

 opstel gekend heeft , gezegd worden BOSSCHA'S methode — doch slechts in de 

 uitvoering en niet in beginsel — te hebben verbeterd door het invoeren van 

 zijnen zelfwerkenden rheotoom op 0,1 seconde. Ln. 



