WETENSCHAPPELIJK BI.JBLAD. 19 



Snelheid van een kanonskogel. — De grootste bereikte snelheid van eenen ka- 

 nonskogel in het begin zijner baan, geschoten uit een Armstrong's kanon, 

 bedraagt 2010 voeten in eene seconde , d. i. ongeveer de dubbele snelheid van 

 het geluid. {Polyt. hum. , CLXVI , p. 154). 



Hg. 



Periodiciteit der vulkanische uitbarstingen. — Dr. E. KLUGE leidt uit eene ver- 

 gelijking der tijden, waarop 1297 uitbarstingen van vulkanen hebben plaats 

 gegrepen , af, dat het jaargetijde daarop eenen grooten invloed heeft. Hij be- 

 vond namelijk, dat in het Noordelijk halfrond gedurende het zomer-halfjaar 

 (Maart tot Augustus) 314 en in het winter halfjaar 267 uitbarstingen hadden 

 plaats gehad. In het Zuidelijk halfrond bedroeg het aantal voor het zomer- 

 halfjaar (September tot Februarij) 129 , voor het winter-halfjaar 77. Deze ver- 

 schillen worden nog grooter , wanneer men zich tot de koude en gematigde 

 luchtslreken bepaalt. De uitbarstingen tusschen 46° en 70° N. B. bedroegen 

 gedurende den zomer 65, gedurende den winter 26. In Chili komen op 28 

 zomer-, slechts 2 winter-uitbarstingen. 



Uit een en ander besluit K. , dat de invloed der warmte op het smelten van 

 sneeuw en ijs en op de vorming van regen, bij het ontstaan van vulkanische 

 uitbarstingen werkzaam is, hetgeen hij meent dat ook nog daardoor wordt 

 bevestigd , dat de sterkste uitbarstingen in den Indischen Archipel kort na 

 den regentijd of gedurende dezen plaats grijpen. 



Het spreekt van zelf, dat deze beschouwingswijze dan verder den schrijver 

 leidt tot het verwerpen der hypothese, volgens welke de vulkanen slechts ope- 

 ningen zouden zijn voor eenen algemeenen diep liggenden vuurhaard. Hij 

 meent integendeel, dat de meeste uitbarstingen geheel lokale verschijnselen 

 zijn. {New Jahrb. f. Miner. etc, 1862, H. 5, p. 582). 



Hg. 



Ozon-uitademing der planten. — De heer C KOSMANN heeft eene reeks van 

 onderzoekingen verrigt over het ozon-gehalte der lucht in de al of niet nabij- 

 heid van planten, en besluit daaruit het volgende: 



1°. De planten ontwikkelen uit hare bladeren en overige groene deelen 

 geozoniseerde zuurstof. 



2°. De aldus gedurende den dag ontwikkelde hoeveelheid ozon is grooter 

 dan die aanwezig is in de omgevende lucht. 



5°, Gedurende den nacht wordt dit verschil nul voor het geval dat de plan- 

 ten ver uiteen staan, maar staan zij digt opeen gehoopt, dan bevat de lucht 

 in haren onmiddellijken omtrek meer ozon dan de dampkring, hetgeen de 



