32 ALBUM DER NATUUR. — WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



hunne doorsnijding die inderdaad doet versnellen. Maar eene zenuw, wier 

 prikkeling de beweging van het orgaan niet doet afnemen , en wier doorsnijding 

 die beweging niet versnelt, kan geen opheffings-zenuw worden genoemd ; noch 

 de accessorii , noch de vagi zijn dus zoodanige zenuwen. — MOLESCHOTT heeft 

 bevonden , dat eene zwakke , schoon niet al te zwakke prikkeling van den vagus 

 de menigvuldigheid der hartslagen doet toenemen , dat eene sterkere prikkeling 

 ze doet afnemen en eene nog sterkere ze geheel onderdrukt. Ditzelfde resul- 

 taat verkregen MOLESCHOTT en NAUWERCK bij de prikkeling van den n. sym- 

 palhicus , waarbij opmerking verdient, dat bij dwarse doorsnijding van het 

 halsgedeelte van deze zenuw, het de prikkeling van het peripherisch gedeelte 

 is, die de versnelling der hartbewegingen voortbrengt, zoodal hier van geene 

 reflexwerking sprake is. Andere proeven vaji M. en hufschmidt op den sym- 

 pathicus leiden tot dezelfde gevolgtrekkingen : eene zwakke maar aanhoudende 

 prikkeling van den sympathicus veroorzaakt eerst versnelling van den pols, 

 die echter trapsgewijs voor eene vertraging plaats maakt ; eene middelmatig 

 sterke doet hetzelfde , maar eindigt met een geheelen stilstand der bewegingen 

 te veroorzaken ; eene sterke prikkeling heft deze laatste terstond op. — Het 

 ophouden der hartbewegingen bij 't zij sterke, 't zij langdurige prikkeling der 

 vagi of der sympathici is blijkbaar het gevolg van overprikkeling en daaruit 

 ontstaande uitputting. Hierbij wordt de op ééne zenuw aangebragte prikkeling 

 op de drie overige overgedragen. Het feit, dat de hartbeweging zich later 

 herstelt, niet slechts wanneer de prikkeling heeft opgehouden, maar ook 

 wanneer zij is blijven voortwerken , laat zich zóó verklaren , dat de overprikke- 

 ling van de regtstreeks geprikkelde zenuw het zenuwgedeelle , waarop zij 

 inwerkt, zóó verlamt, dat de zenuw niet meer in staat is die prikkeling op de 

 drie overige over te dragen, waardoor deze zich herstellen en haren normalen 

 invloed op het hart weder beginnen uit te oefenen. 



Aan den anderen kant verzekert VON bezold de proeven van S. en M. her- 

 haald te hebben en tot de conclusie gekomen te zijn , dat de prikkeling der 

 vagi, ook door de zwakste stroomen, nooit versnelling der hartbewegingen te 

 voorschijn roept, en dat prikkeling van den stam van den sympathicus de hart- 

 bewegingen noch versnelt noch vertraagt. Het pleit blijft dus nog onbeslist. 

 (Biblioth. univ. de Genève , Archiv. des Sciences phys. , 20 Janv. 1863, pag. 81). 



D. L. 



