WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 71 



ander vat met wijde opening. Terwijl het in het laatste geval aanhoudend met 

 meer of minder hevigheid opbruischt , al naar de snelheid waarmede de warmte 

 er aan toegevoerd wordt, ziet men in het eerste het koken slechts bij tusschen- 

 pozen , en dan met heftige stooten geschieden. Ueeds vroeger, vooral door 

 DONNY te Gend , is dit verschijnsel bekend gemaakt en verklaard geworden 

 door ;de aanwezigheid in het eene en de afwezigheid in het andere geval van 

 eene hoeveelheid in het water opgeloste lucht. Grove vond deze verklaring- 

 bevestigd door de volgende proefneming. Hij plaatste onder de klok eener 

 goede luchtpomp een kolfje met water, dat verhit kon worden met behulp van 

 eenen platinadraad , waardoor heen een elektrische stroom werd geleid. Na- 

 dat de lucht in de klok genoegzaam verdund was, zag men een in het water 

 geplaatsten thermometer tot ver boven het kookpunt rijzen , zonder dat er 

 eenige beweging in het water was te bespeuren , totdat plotseling eene heftige 

 dampontwikkeling, als met eene ontploffing volgde, waarbij de thermometer 

 tot het kookpunt daalde en waarna het vocht weder rustig werd, om na 

 eenigen tijd, dikwijls na eene minuut en langer, weder te ontploffen. 



Dat men iets dergelijks waarneemt bij elke toereikende verhitting van water 

 in een genoegzaam hoog vat , of zoodra het kookvat slechts eene naauwe 

 opening heeft, en niet in een gewoon vat, dat minder hoog is en eene wijde 

 opening heeft, ligt volgens GROVE daarin, dat het water voortdurend weder 

 lucht oplost, terwijl het kookt (? Reft.). 



Het kookpunt van water is dus niet standvastig, het hangt niet enkel van 

 de drukking af, maar ook van de hoeveelheid lucht, die in het water op- 

 gelost is. 



Het kookpunt van zuiver water is , volgens grove , nog nooit door iemand 

 waargenomen, want water zonder lucht is niet te verkrijgen. Hoe lang men 

 ook water gekookt heeft , terwijl men het met eene laag olie bedekt houdt 

 om het van de lucht af te sluiten , altijd zal eene hoeveelheid stoom daarvan 

 na bekoeling een luchlbelletje overlaten. Als men het gas, dat door verhitting 

 uit het water wordt ontwikkeld , onderzoekt en daarbij het op verschillende 

 tijdstippen ontwikkelde van elkaar afgezonderd houdt, dan vindt men, dat bij 

 het begin der verwarming de zuurstof daarin ver de overhand heeft, dat ver- 

 volgens deze vermindert en de stikstof vermeerdert, tot dat eindelijk alleen 

 kleine hoeveelheden stikstof afgescheiden worden. Tusschen deze en het water 

 schijnt er dus eene tot nog toe onbekende betrekking te bestaan en het zou 

 dus wel kunnen zijn, dat zij niet zoo onwerkzaam een ligchaam was, als velen 

 gelooven. LN. 



Brillen. — Arthör CHEVALÏER heeft aan de Académie des Sciences te Parijs , 



