KLEUREN ; 



DOOR 



W. M. LOGEMAN. 



Naarmate de kring van 's menschen kennen en weten zich heeft 

 uitgebreid , naarmate de som der overwinningen zich heeft vermeer- 

 derd, die hij over de stof heeft behaald door hare werkingen te leeren 

 kennen , is het meer en meer onmogelijk geworden voor één enkelen 

 mensch om dien geheelen kring te overzien , om die menigte van 

 feiten te omvatten. En toch is die uitbreiding niet slechts, ja zelfs 

 niet voornamelijk, eene uitwendige, maar ten minste evenzeer eene 

 naar binnen , eene inwendige geweest. De waarheid is een en on- 

 deelbaar en de verschillende onderdeden der menschelijke kennis zijn 

 slechts zoovele wegen , die allen , zij het ook van nog zoo ver uit elkaar 

 gelegene punten , naar die eene waarheid heenvoeren. Geen wonder 

 dan , dat die verschillende paden meer tot elkander blijken te naderen 

 al naarmate men daarop nader komt aan het gemeenschappelijk mid- 

 denpunt ; met andere woorden : dat hoe verder zich de verschillende 

 wetenschappen uitbreiden , zij des te meer met elkander verwant wor- 

 den , dat al naarmate men verder komt in de eene , zij te meer blijkt 

 den steun te behoeven niet slechts van de uitkomsten van vroeger 

 onderzoek op haar eigen gebied, maar ook evenzeer van die, welke 

 op van het hare geheel afgescheiden terreinen zijn verkregen. 



Ziedaar dus twee feiten , die reeds in ruime beteekenis waar zijn 



en die, al naarmate het menschdom in kennis vooruitgaat, zwaarwig- 



tiger, dringender worden: de onmogelijkheid voor één mensch om 



het geheel der menschelijke kennis , ja zelfs om een aanmerkelijk 



1862. 1 



