8 KLaUREN. 



prisma, als men het maar daardoor heen niet op de tafel, maar er- 

 gens tegen het raam zoekt. Gesteld nu dat men, alles overigens in 

 onveranderden stand latende, nevens het streepje of, zoo men wil, 

 daaronder , — nog een tweede dergelijk plaatste , dan zou men , zoo 

 men den afstand tusschen beide reepjes niet te groot genomen had, 

 twee kleurenbeelden te gelijk en boven elkaar zien, die elkander ge- 

 deeltelijk bedekten. En plaatste men een aantal reepjes digt nevens 

 elkaar op de tafel , dan zou men een even groot aantal kleurenbeelden 

 zien, waarvan alleen van het bovenste en onderste een deel afzonder- 

 lijk bemerkbaar was , terwijl al de overige elkaar wederkeerig over- 

 dekten en wel zoo, dat op dezelfde plaats het rood van het eene , 

 het oranje van het tweede , het geel van het derde en de volgende 

 kleuren van de volgende reepjes gezien werden. Maar daardoor juist 

 zou op al die plaatsen geen kleur bemerkbaar kunnen zijn ; want alle 

 kleuren te zamen genomen vormen weder wit licht. Van al die digt ne- 

 vens elkaar geplaatste reepjes, en zooveel te meer van een wit vlak, dat 

 dezelfde of nog grootere breedte bezit , zal men dus door het prisma een 

 beeld moeten zien, dat alleen aan de rancZen gekleurd is. Zoo als zij hier 

 kortelijk geschetst is , laat zich deze uitkomst niet alleen volgens de new- 

 TONSche beschouwingswijze gereedelijk verklaren , maar men zou haar 

 ook door strenge redenering, als niemand haar nog had waargenomen , 

 als een noodzakelijk gevolg daarvan kunnen voorzeggen. Toch heeft 

 het iets verrassends voor hem , die met de ontleding van het witte 

 licht slechts oppervlakkig bekend is, te zien, dat ook door een prisma 

 gezien een wit vlak zich wit en alleen aan den boven- en onderrand 

 gekleurd vertoont en men zou het hem kunnen vergeven, als hij 

 het onbegrijpelijk vond. Maar te gelijk zou men het, en met alle 

 regt, onbegrijpelijk vinden, als zoo iemand, — in plaats van daarover 

 te gaan nadenken en zoo tot de natuurlijke oplossing te geraken dezer 

 schijnbare tegenstrijdigheid, of ten minste in plaats van die oplogsing 

 te zoeken bij een ander , die wat dieper in het wezen der zaak was 

 doorgedrongen dan hij, — daaruit aanleiding nam om met de grootste 

 driestheid te verklaren , dat de ontleding van het licht niet bestond, dat 

 NEWTON de waarheid grovelijk verwrongen had , en dergelijke meer. 

 Toch is dit het geval geweest met göthe. Ermann '), die in zijn 



') ZiMMBRM.vNN , Naturkrofte uud Nattirgesetze , II , pag. 432. 



