KLEUREN. 1 1 



geven, omdat zij al meer en meer onhoudbaar bleek tegenover nieuw 

 ontdekte feiten. Newton had namelijk , om van de verschillende eigen- 

 schappen van het licht rekenschap te geven en die aan mathematische 

 berekeningen te kunnen onderwerpen , de eenvoudigst mogelijke 

 onderstelling aangaande het wezen des lichts aangenomen: hij stelde 

 dit voor als bestaande uit uiterst fijne deeltjes , die met verbazende 

 snelheid door een lichtend ligchaam, als zoovele pijltjes, werden afgezon- 

 den naar alle rigtingen. Andere natuuronderzoekers , en daaronder vooral 

 onze groote huygens, hielden deze onderstelling voor onaanneembaar 

 en stelden zich , naar het voorbeeld van aristoteles , het licht voor als 

 eene trillende beweging in eene uiterst fijne, het heelal vervullende 

 veerkrachtige vloeistof, die zij aether noemden, zoo als het geluid 

 dit is in de lucht. Newton kon zich hiermede niet vereenigen en 

 bekampte deze hypothese met zulk een goed gevolg, dat nog bijna 

 eene eeuw nadat hij haar had bekend gemaakt, zijne zoogenaamde 

 emanatie- of uitstralingstheorie algemeen als geldig werd beschouwd. 

 Maar eindelijk, in het laatst der voorgaande en vooral in het begin 

 van deze eeuw, begonnen mathematici, die, met de nieuwere hulp- 

 middelen dier inmiddels krachtig ontwikkelde wetenschap gewapend, 

 meer vermogten dan newton , de physici te ondersteunen in hunne 

 pogingen om de undulatie- of golvings-theorie van huygens op vaste 

 grondslagen te vestigen. Dit gelukte volkomen , en van dien tijd af 

 begon newtons naam , als het op licht aankwam , zijn gezag te ver- 

 liezen. In de oogen van hen, die de zaak geheel en ten volle door- 

 zagen, was dit nu wel is waar in geringe mate het geval; deze er- 

 kenden volkomen de hooge waarde der feiten , die newton had aan 

 't licht gebragt , zoowel als van de begrippen , waardoor hij ze onderling 

 had verbonden, en bleven hem dus vereeren als den vader der nieuwere 

 gezigtkunde , ook al verschilden ze met hem in denkbeelden aangaande 

 den aard en het wezen des lichts. Maar niet zoo bij de groote me- 

 nigte , die slechts oppervlakkig kan oordeelen. Voor deze was het 

 uitgemaakt , dat, nu newton — op hoe vele punten en van hoe groot 

 belang deze waren, kon men niet beoordeelen — in een opzigt bleek 

 ongelijk te hebben gehad , hij zeer mogelijk in alles zich had vergist, 

 Göthe had dus — hoewel in geheel anderen zin dan hy meende — 



