KLEUREN. 21 



worden, alle beschouwingen, waartoe het aanleiding geeft, en alle ontwik- 

 kelingen , die er uit voortvloeijen, mede te deelen , dit zou eene ruimte 

 vereischen , veel grooter dan die , welke dit opstel mag innemen. Een 

 tweetal daarvan zullen dus slechts hier kortelijk aangevoerd worden. 



Ook de warmtestralen hebben kleuren. Wij kunnen die stralen 

 zelve niet zien, zij geven in ons gezigtsorgaan niet die bijzondere 

 gewaarwording-aanleiding, welke de lichtstralen daarin opwekken, 

 maar toch, zij verschillen onderling in eigenschappen evenzeer en op 

 juist dezelfde wijze , als de lichtstralen dit doen , en al kunnen wij dit 

 verschil niet regtstreeks waarnemen, het bestaat desniettemin. Want 

 ware dit niet het geval , dan moesten de warmtestralen door het 

 prisma alle even sterk gebroken worden , en dan zouden we ze in 

 het kleurenbeeld of daar nevens, alle op dezelfde plaats bijeen vinden. 

 En niet slechts hierdoor , maar ook nog op velerlei andere wijze blijkt 

 het, dat er warmtekleuren zijn. Even als b. v. onder de voor de licht- 

 stralen doordringbare ligchamen er vele gevonden worden , die som- 

 migen der stralen bij voorkeur doorlaten, terwijl zij de andere, geheel 

 of gedeeltelijk , opslorpen — een gekleurd glas b. v. , dat alleen of 

 hoofdzakelijk roode of groene of andere stralen doorlaat, — zoo vindt 

 men ook onder de ligchamen , welke de warmtestralen laten doorgaan , 

 een aantal, welke b. v. voor die van een heftig gloeij end ligchaam vrij 

 doorschijnend zijn en integendeel die , welke van eene tot op het kook- 

 punt van water verhitte oppervakte afkomstig zijn, geheel opnemen. 

 Zoo is 't b. V. met gewoon spiegelglas, dat meer dan 5 doorlaat der 

 warmtestralen van de eerstgenoemde en volstrekt geene van de tweede. 



En die warmtekleuren verschillen onderling binnen veel ruimere 

 grenzen , dan dit met de lichtstralen het geval is ; want het warmte- 

 kleurenbeeld is veel uitgebreider dan dat van 't licht, zooals dit boven 

 vermeld is. Toch kunnen alle warmtestralen , wanneer zij met ge- 

 noegzame kracht op een ligchaam inwerken, dit zoo verhitten, dat het 

 gloeijend wordt, dat is, licht uitstraalt. Eene vreemde zaak voorwaar, 

 die met vele andere er dringend op heen wijst, dat licht en warmte 

 slechts verschillende gevolgen zijn van eene en dezelfde oorzaak! 't Is, 

 om een voorbeeld te noemen, als of men blaauwe lichtstralen op een 

 ligchaam deed vallen , en dat deze met eene geheel andere kleur , rood 



