68 HET ZILVER. 



voorzien, waardoor een trek ontstaat van de buitenlucht, welke door 

 het open einde van de moffel inkomt en door de spleten naar den 

 schoorsteen van den oven trekt. 



De oven is een aarden trekoven met een plaatijzeren cylinder als 

 schoorsteen; de moffel wordt zóó geplaatst, dat zij geheel met houts- 

 kool omgeven is. 



Wanneer de oven goed heet is, opent men de deur en doet eenig 

 lood in de kupellen en , zoodra dit gesmolten is, voegt men er het 

 zilver in het overige lood (bladlood) gewikkeld bij. Als het zilver 

 hlikt, is het essaai afgeloopen. Men moet dan de kupel langzaam 

 laten afkoelen, opdat het zilveren bolletje niet plotseling koud worde, 

 want het gesmolten zuiver zilver slurpt eenige zuurstof uit de 

 lucht op, welke het bij verkoeling weder afgeeft, en wanneer dit 

 plotseling gebeurt, wordt er een gedeelte van het metaal uit de 

 kupel gedreven, en het essaai is mislukt; men zegt dan, dat het 

 zilver gespat heeft. 



Wanneer het zilver-bolletje na de bekoeling een klein uitwasje als 

 een paddestoeltje heeft, is dit een teeken, dat het gespat heeft. Zal 

 het essaai naauwkeurig zijn , dan moet het zilver-bolletje niet vast 

 aan de kupel hechten, het onderste gedeelte moet effen en mat zijn 

 en het bovenste glanzend en glad , zonder rimpels of oneffenheden. 



Het hangt ook veel van den hittegraad van den oven af, of het 

 essaai gelukken zal. Is deze te hoog , dan vervlugtigt zich een ge- 

 deelte van het zilver en een gedeelte ook wordt met het goudglit, 

 dat dan uiterst vloeibaar is , door de kupel opgeslurpt , en het essaai 

 geeft te weinig zilver. Is daarentegen de temperatuur van den oven 

 te laag , dan is er wel geen zilververlies , maar dan blijft er in het 

 bolletje eenig lood terug en het essaai geeft te veel zilver. Dit zijn 

 twee klippen, die moeijelijk te vermijden zijn. Raakt men vrij van 

 Scilla , dan vervalt men op Charybdis. 



Een met alle voorzorgen door een deskundige gedaan essaai kan 

 tot op 2 of 3 duizendsten naauwkeurig zijn. 



Wij behoeven niet te zeggen, dat het hierbij gebruikte lood zoo 

 vrij mogelijk van zilver moet zijn. Men verzekert zich te voren door 

 50 wigtjes lood aan de kupellatie te onderwerpen, hoeveel zilver er 

 uog in bevat is, en brengt dat bij de essayen in rekening. 



I 



