90 OVER DE TAAL EN DE VERGELIJKENDE TAALKENNIS IN VERBAND 



laten. Volgens sommigen zijn de talen haren oorsprong verschuldigd 

 aan natuurklanken. Maar behalve de uitdrukkingen van smart en plot- 

 selinge vreugde, van verbazing en verrukking, behalve het Ach! en 

 O! dat, geschreven, reeds alle uitdrukking verliest, en die uitdruk- 

 king alleen verkrijgt door den eigenaardigen toon, waarmede het werd 

 uitgesproken , zijn er toch weinig woorden in de talen , die men tot 

 zulke uitroepingen brengen kan. Dergelijke natuurlijke geluiden, die 

 gemakkelijk door een stamelend kind gevormd worden , schijnen den 

 oorsprong gegeven te hebben aan den naam van vader en moeder ^ die, 

 van het kind opgevangen , als woorden in de taal werden opgenomen. 

 Het is reeds eene oude opmerking, dat de oorspronkelijke woorden, 

 welke de namen der ouders aanduiden , uit ëëne lettergreep of herha- 

 ling dier lettergreep bestaan, die uit een lip- of tandletter en de 

 vokaal a zijn zamengesteld i). Zoo heeft voor eenige jaren busch- 

 MANN in een opstel Ueher den Naturlaut (Berlin 1853j tafels uit ve- 

 lerlei talen zamengesteld, waaruit blijkt, dat er gewoonlijk vier typen 

 zijn voor den vader- en moedernaam, pa, ta, ap, at voor den eersten, 

 ma, na, am en an voor den tweeden. Veel kan echter uit deze bron 

 niet worden afgeleid, en door daarin uitsluitend den oorsprong der taal 

 te zoeken , zoude men het eigenaardige der taal miskennen. Anderen 

 hebben gemeend, dat de woorden oorspronkelijk nabootsingen van 

 geluiden waren, doch hoeveel valt er uit te drukken, dat geen geluid 

 geeft ? Eenige woorden mogen op die wijze ontstaan zijn , en de naam , 

 dien sommige dieren dragen , moge als nabootsing van hun geluid ge- 

 vormd zijn, die woorden staan veel meer als uitzonderingen dan als 

 voorbeelden van den gewonen regel in de woordenboeken. Ik her- 

 inner hier, onder de namen der vogels, den naam des Koekoeks , 

 in de Nederduitsche, de Hoogduitsche en de klassieke talen. 



Het is inderdaad even willekeurig, wanneer men van zulke klank- 

 nabootsingen den oorsprong der taal afleidt, als wanneer men dien in 

 uitroepingen, in uitingen van gemoedsaandoeningen en hartstogten wil 

 zoeken. De taal drukt begrippen uit. Mededeeling van smart en vreugde 

 door natuurklanken is ook bij dieren aanwezig. Angstgeschrei enjube- 



•) Des urosses , Mechanisme des Langues , Tom. 1, p. 231 — 247, aangehaald 

 door GIBBON, Decline and Fall of the Roman Empire, Chap. 68, note 23. 



