92 OVER DE TAAL EN DE VERGELIJKENDE TAALKENNIS IN VERBAND 



in meer bepaalden zin de menschelijke taal, als voorstelling van 

 gedachten en gewaarwordingen ^oov gearticuleerde Manken, door woorden , 

 beschouwd. Die gearticuleerde klanken maken op zich zelve nog geene 

 taal ; sommige vogels — eksters en papegaaijen b.v. — kunnen allerlei 

 menschelijke woorden met treffende gelijkheid nabootsen, maar niemand 

 zal door die zinledige nabootsing tot de meening gebragt worden , dat 

 deze dieren waarlijk spreken, al bezigt hij ook somtijds dit woord, 

 wanneer hij hun geklap bedoelt. 



Het groote raadsel ligt derhalve in de keuze , die de mensch ge- 

 daan heeft , om de door zijne stem- en spraakwerktuigen gevormde 

 klanken tot teekenen te bezigen , waardoor hij zijne gedachten 

 uitdrukt. Herder , die in zijne , nu voor omstreeks negentig jaren 

 bij de Berlijnsche Akademie der Wetenschappen bekroonde prijsver- 

 handeling over den oorsprong der taal de nabootsing van gehoorde 

 klanken (hij haalt tot voorbeeld het blaten van een schaap aan) als 

 de aanleiding tot vorming der eerste woorden aanneemt, geeft zich 

 vele moeite om aan te toonen, hoe de mensch eene taal, waar hem 

 geen geluid tot voorbeeld was, heeft kunnen uitvinden. Niet alle 

 voorwerpen geven geluid. Hoe hangt gezigt en gehoor, kleur en 

 woord, reuk en klank te zamen? Hij verklaart dit door een' zamen- 

 hang in ons denkend wezen. Eigenschappen der voorwerpen kennen 

 wij slechts als aandoeningen van ons sensorium commune. Ik moet ech- 

 ter bekennen , dat al wat door herder hier wordt bijgebragt , en ook 

 zijn betoog , dat het gehoor in het midden staat tusschen andere zinnen 

 in klaarheid en omvang van gewaarwording , de zaak voor mij nog 

 niet tot helderheid heeft gebragt. 



Herodotus heeft een verhaal, 't geen ons reeds uit onzen schooltijd 

 bekend is i), dat psammetichus, om uit te maken, of de Egyptenaren 

 het oudste volk der aarde waren, twee jonggeboren kinderen aan 

 een' herder toevertrouwde, die hen bij de kudde moest opvoeden en 

 onder een afzonderlijk dak laten slapen, terwijl zij op bepaalde tijden 

 door geiten, die hen met hunne melk moesten zogen , werden bezocht. 

 Hij verbood, dat iemand in hunne tegenwoordigheid spreken zou, en 

 gaf last, dat men opletten moest, welken klank zij, nadat zij hun 



') Eiator. Lib. II, C. 2. 



