94 OVER DE TAAL EN DB VERGELIJKENDE TAALKENNIS, ENZ. 



begin, dat buiten onze voorstelling en bevatting ligt, willen wij ten 

 slotte nog een enkelen blik slaan op het eigenlijk wezen der taal. 

 Wij hebben reeds gezegd, dat er geen volk bestaat, hoe weinig ook 

 ontwikkeld, of het bezit eene taal. De taal, zeiden wij, is een 

 algemeen kenmerk van den raensch. Maar wij hebben het een uiter- 

 lijk kenmerk genoemd. Aan dat uiterlijke kenmerk beantwoordt een 

 ander, hetgeen niet binnen de waarneming onzer zinnen valt, een 

 kenmerk van den menschelijken geest. En dat kenmerk van den men- 

 schelijken geest is het vermogen om algemeene 'begri2)pen te vormen. Dat 

 vermogen is de eerste grond der taal, en van daar dan ook, dat het woord 

 rede zoo wel voor het verstandelijk vermogen als voor de spraak ge- 

 bezigd wordt ; hetzelfde woord duidt in velerlei talen beide deze 

 begrippen aan. Sprakeloos en redeloos zijn woorden, die wij in ge- 

 lijke beteekenis voor het vee, in tegenstelling van den mensch, bezi- 

 gen. Het Grieksche woord logos heeft eveneens dien tweeledigen zin. 

 Namen, hoezeer teekens van afzonderlijke voorstellingen, berusten op 

 algemeene begrippen. Afgeleid uit eigenschappen der dingen (prae- 

 dicaten) , zijn zij, zonder algemeene begrippen, niet mogelijk. Ge- 

 dachten en woorden zijn als ziel en ligchaam vereenigd; woorden 

 zijn de ligchamelijke vormen van gedachten. 



Men heeft in den laatsten tijd veel vlijt besteed om in ligchamelijke 

 bijzonderheden het onderscheid tusschen den mensch en de digst tot 

 den mensch naderende diervormen te bepalen. Maar, hoezeer er b.v. 

 onderscheid bestaat in den uitwendigcn vorm en de betrekkelijke 

 grootte der hersenen , geeft ons het naauwkeurigst onderzoek geene 

 zulke scherpe grenzen op, als sommigen wel willen beweren, tusschen 

 de hersenen van den mensch en die van den chimpanzé , den orang 

 of de gorilla. Het ware onderscheid tusschen mensch en dier is 

 van dien aard, dat het niet afgeteekend, niet gewogen of gemeten, 

 niet bij looden of duimen bepaald kan worden '). Het onderscheid 

 ligt in den menschelijken geest. 



') RoiJ.ESTON , On the Brain of the Orang- JJtang. Natural History Meview , 

 1861 , p. 215. 



