MANNA EN LERP. 125 



is het manna der apotheek, eene zuiverende en ligt purgerende stof, 

 welke eenen geheel anderen oorsprong heeft. Ons medicinale manna 

 toch komt uit het zuiden van Europa, bepaaldelijk uit Kalabrië en 

 Sicilië , en w^ordt verkregen door verwondingen van de schors van den 

 pluimesch [Fraxinus Onius L,) , die ook wel in Nederland op den vollen 

 grond in onze tuinen voorkomt, maar die alleen in warmer lucht- 

 streken goede manna schijnt op te leveren. De meest gewone wijze 

 van inzameling geschiedt door het maken van dwarsche inhakkingen 

 in de schors van dezen boom , in welke zoo ontstane wonden zich 

 dan het manna uitstort , aan de lucht stolt in eene vormelooze massa 

 en zoo in den handel komt. 



Een belangrijk berigt over het winnen van manna op Sicilië gaf 

 STETTNER , een droogist te Triest , in de Bot. Zeitung van mohl en 

 SOHLECHTENDAL (1848, p. (500). In de manna-eschplantaadjes der dis- 

 tricten Capare , Cineci en Fabarotta op Sicilië worden , naar zijne be- 

 schrijving , de stammen tot manna-oplevering slechts 10 — 12 jaren 

 gebruikt en dan omgehouwen om nieuwe stammen uit den wortel te 

 doen opschieten. In Julij of Augustus, wanneer de boom geen nieuwe 

 bladen meer vormt , maakt men overlangsche sneden in de schors , 

 soms tot 40 toe aan eenen en denzelfden boom ; bij droog weder hier- 

 mede dagelijks geregeld voortgaande, doch zoo, dat er altoos tusschen 

 twee sneden een smalle streep schors onbeschadigd blijft. Het volgend 

 jaar maakt men de sneden in de tusschenruimten der nu weder ge- 

 heelde wonden van het vorig jaar. Men krijgt de beste en vetste 

 manna uit de oudere boomen en uit het benedenste deel van den stam. 

 Als de boom te veel in het zaad schiet, wordt de oplevering van 

 manna steeds veel geringer. 



Eene derde wijze van verkrijging der medicinale manna is door den 

 steek van een insekt , Tetiigonia Orni fabr., uit welke zoo ontstane 

 wondjes het manna in kleine korreltjes uitzweet , en daarom wanna in 

 lachryrnis [tranen) genoemd wordt. Men vindt dat insekt afgebeeld bij 

 BRANDT EN RATZEBURG, MecUcinische Zoölogic y II, plaat 26, fig. 1 — 4. 



5. Op Nieuwholland vindt men manna op Eucalgptus mannifera 

 of den Nieuwhollandschen mannaboom, eenen zeer hoog groeijenden 

 boom met wijd uitgestrekte takken. Volgens sutton {JJot. Zeitung, 



