134 OVER DEN VERMOEDELIJKEN OUDERDOM 



denis van dat land een nieuw licht hadden verspreid, de vroegere 

 kritiek der Egyptische chronologie zeer veel van hare kracht verloren 

 heeft. Het is die chronologie dan ook, die in onzen tijd, vooral 

 nadat lepsius en bunsen de slotsommen van hunne onderzoekingen 

 hadden medegedeeld, vooral heeft moeten dienen ter bestrijding, uit 

 een historisch oogpunt , van de gewone opvatting aangaande den 

 ouderdom des menschdoms. Volgens de berekening van lepsius toch 

 is het jaar 3893 , volgens die van bdnsen het jaar 3623 voor Chris- 

 tus het eerste jaar van de regering van menes, den eersten beheer- 

 scher van het gezamenlijke Egypte, dat vóór hem door afzonderlijke 

 koningen van Opper- en Beneden-Egypte, door vorsten van verschil- 

 lende gedeelten des lands, vroeger nog door priesters van verschil- 

 lende godheden beheerscht werd. De eerste , over gansch Egypte 

 regerende dynastie zou dus gelijktijdig zijn met de eerste helft van 

 het leven van adam, zooals dit door de genealogiën van Genesis V 

 en XI bepaald wordt. Maar te dien tijde , bijna 4000 jaren voor het 

 begin van onze tijdrekening , was het Egyptische volk reeds een magtig 

 volk, krachtig voorwaarts strevende op den weg der beschaving en 

 omringd door volken en stammen, die, ofschoon niet op dezelfde 

 hoogte staande met de Egyptenaren, toch de tijden der barbaarschheid 

 reeds lang achter den rug hadden. Houden wij nu in het oog, wat 

 de geschiedenis ons leert aangaande den tijd, dien latere volken noodig 

 hadden om uit den toestand van oorspronkelijke ruwheid, van wildheid 

 als ik mij zoo mag uitdrukken, tot een eenigzins aanmerkelijken trap 

 van beschaving op te klimmen , — nemen wij in aanmerking wat de 

 ondervinding van den huldigen dag ons leert van den uiterst langza- 

 men vooruitgang der maatschappelijke ontwikkeling bij hedendaagsche 

 onbeschaafde natiën, dan kan men, dus redeneert men, moeijelijk 

 anders doen dan aannemen, dat het tijdperk der Egyptische geschie- 

 denis vóór menes, dat is vóór den leeftijd, die aan adam wordt toe- 

 geschreven, van zeei' langen duur moet geweest zijn, en dat het 

 menschdom dus noodzakelijk veel ouder, vele duizenden jaren ouder 

 dan zesduizend jaren moet zijn geweest. Bunsen — om van anderen 

 niet te spreken, — schat dien ouderdom dan ook op ongeveer 20000 

 jaren. 



I 



