136 OVER DEN VERMOEDELIJKEN OUDERDOM 



zich ontwikkeld hebben, van welke omstandigheden wij zeer weinig 

 weten. 



Er zijn er ook geweest, die uit de astronomische gedenkstukken , 

 ons vooral door de Egyptenaren nagelaten , tot een zeer hoogen 

 ouderdom van het menschelijk geslacht hebben besloten. Vooral kwam 

 hier in aanmerking de zodiak of dierenriem uit den isis-tempel te 

 Denderah in Opper-Egypte , het oude Tentyra , en eene andere uit 

 een tempel van het insgelijks in Opper-Egypte gelegen Esneh , het 

 oude Latopolis. Men vindt op deze dezelfde figuren van de gestern- 

 ten in den dierenriem afgebeeld, die nog gebezigd worden, — maar 

 men vindt ze daarop anders verdeeld. Men meende nu in deze ver- 

 deeling eene voorstelling te zien van den toestand des hemels op het 

 oogenblik van de vervaardiging dier afbeeldingen , en trachtte daaruit 

 den tijd van die vervaardiging te berekenen. Die berekeningen lie- 

 pen nog al uiteen, — doch zij stelden in elk geval de stichting der 

 genoemde tempels en dus het aanzijn van menschen op de aarde veel 

 vroeger, dan de gewoonlijk aangenomen tijdrekening toelaat. Onder 

 anderen meenden sommigen den ouderdom van den tempel te Den- 

 derah op 15000 en dien van den tempel te Esneh op 20000 jaren te 

 moeten bepalen. 



CüViER heeft echter in zijn Discours sur les révolutions du glohe de 

 onzekerheid dier berekeningen overtuigend aangetoond , en , wanneer 

 ik mij niet bedrieg, zijn er laler bewijzen ontdekt, waaruit blijkt, 

 dat de beide genoemde tempels met geene mogelijkheid dien hoogen 

 ouderdom kunnen bezitten, dien men er aan heeft toegekend, en dat 

 zij integendeel tot een betrekkelijk laat tijdperk der geschiedenis van 

 Egypte moeten worden gebragt. 



Dit moge genoeg zijn over de historische gronden voor den hoogen 

 ouderdom van het menschelijk geslacht, die ik alleen ter loops heb 

 gemeend te moeten aanvoeren. Ik ga nu over tot de opgave der 

 natuurkundige gronden voor dien ouderdom. Eigenlijk behoorden daar- 

 toe reeds de besluiten uit de oude astronomische gedenkstukken afge- 

 leid. Zij zijn echter meestal, zoo niet uitsluitend, van geologischen 

 aard. 



Ik kan echter, voor ik met de korte uiteenzetting dier geologische 



