154 OVER DEN VERMOEDELIJKEN OUDERDOM 



groot de ophooging is, welke de Nijloevers ten gevolge der jaarlijk- 

 sche overstrooming binnen een bepaalden tijd ondergaan , dan kan 

 men daaruit, dus zegt men, gemakkelijk berekenen, hoe lang het 

 moet geleden zijn , dat eene dieper liggende laag van dienzeltden 

 bodem uit het nijlwater is afgezet. De Fransche natuurkundigen , die 

 den Egyptischen veldtogt onder bonaparte bijwoonden, bepaalden die 

 ophooging op 5 duim in eene eeuw ; horner stelt haar, voor Memphis, 

 op 3g Eng. duim. Nu werd bij Memphis uit eene diepte van 39 voet 

 in zuivere nijlslib een stuk steenbakkerswerk opgehaald, dat volgens 

 de op de aangevoerde gegevens berustende rekening van horner daar 

 meer dan 13000 jaren moet gelegen hebben. Het is ongetwijfeld niet 

 op die plaats vervaardigd of daar nedergeworpen ; het is afkomstig 

 uit het hooger gelegen nijldal , met den stroom des Nijls beneden- 

 waarts afgevoerd, en op de delta uit het nijlwater bezonken. En dit 

 stuk gebakken steen, even als meer dergelijke, soms hooger, soms 

 veel dieper in den bodem der delta gevonden, bewijst dan, dat voor 

 ten minste 13000 jaren het hoogere gedeelte van Egypte door men- 

 schen moet zijn bewoond geweest. 



Deze wijze om den ouderdom te bepalen van zekere beddingen of 

 aardlagen , of liever om te berekenen , hoe langen tijd de eene of 

 andere laag noodig heeft gehad om uit het water te bezinken, wordt 

 door de geologen meermalen aangewend, en het is niet te ontkennen, 

 dat zij in vele gevallen volkomen voldoende is, om bij benadering 

 dien tijd te leeren kennen. Intusschen moet men naar mijn gevoelen 

 hierbij toch steeds in het oog houden, dat het volstrekt niet zeker 

 is, dat de omstandigheden, onder welke in overoude tijden zich het 

 bezinksel heeft gevormd, volstrekt dezelfde zijn als die, onder welke 

 heden ten dage dat zelfde natuurproces voortgezet wordt, en dat er 

 derhalve mogelijkheid bestaat , dat de resultaten van dit laatste toen 

 en nu verschillen kunnen. Heeft b. v. de Nijl altijd dezelfde stroo- 

 mingssnelheid bezeten? Is de hoeveelheid water, die hij medevoerde, 

 altijd dezelfde geweest? Hebben altijd dezelfde gesteenten de stof 

 geleverd voor de slib, die de Nijl aan hare uitmonding in de zee 

 liet bezinken en zijn die gesteenten altijd even hard geweest? Ieder 

 gevoelt, dat indien eene of meer van deze omstandigheden vroeger 



