HET LANDSCHAP. 209 



zijne verheffingen den grondtrek uitmaakt en den horizont met zijne 

 hoekige, golvende of regte lijnen teekent; — daarna het boschachtige 

 land , waar de plantengroei het hoofdbestanddeel is en het uitzigt 

 door donkere boomvormen wordt gesloten , en eindelijk de zeestran- 

 den, meren en groote rivieren, waar het water zijne overmagt doet 

 gelden. Hoewel elk dezer hoofdkarakters zijne eigenaardige schoon- 

 heid bezit , vormen zij toch bij gelijke zamenwerking het volkomenste 

 beeld. 



De bergen vertoonen , naarmate zij van verschillenden oorsprong en 

 zamenstelling zijn , ook verschillende gedaanten. Zoo vinden wij den 

 majestueuzen koepelvorm bij de trachietbergen , lange ruggen met 

 kegelvormige toppen bij het basalt, terwijl het kalkgesteente die 

 scherpe , loodregte en zonderling getakte rotsen vormt , die ons in 

 de verte aan reusachtige bouwvallen doen denken. 



De altijd groene pijuboomen geven donkere tinten en scherpe om- 

 trekken , — de boomen met afvallend loof vertoonen meer ronding en 

 helderder kleur. In een eikenbosch staan de boomen op eenigen 

 afstand van elkaar in zelfstandige ontwikkeling en laten daardoor het 

 kreupelhout vrij spel; terwijl in beukenwouden bijna geen kreupelhout 

 en in de donkere dennenbosschen geen gras kan opschieten. 



Het water doorstroomt het landschap in breede rivieren of daalt 

 van de heuvels in kleine beekjes, die hier en daar melkwit tusschen 

 het geboomte schitteren en zich in de diepte verliezen. Het rust als 

 een spiegelglad meer tusschen blaauwe bergen of grijze en groene 

 rotsen of valt met hevig geraas als een breed gordijn in lager bedding. 



De bodem , de plantengroei en het water zijn de blijvende ken- 

 merken van het landschap, in onderscheiding van die, welke slechts 

 eene tijdelijke en afwisselende waarde bezitten en die wij daarom 

 veranderlijke kenmerken kunnen noemen. Deze zijn de wolken , de 

 kleuren, de dieren, de jaargetijden, — vlugtige verschijnselen, welke 

 het geheel verlevendigen en voltooijen , zonder evenwel meer dan eene 

 ondergeschikte rol te spelen. 



Groot is de invloed van het uiterlijk voorkomen der natuur op het 

 menschelijk gemoed en wij allen worden in onze gedachten en hande- 

 lingen min of meer geleid door de stemming, die onze omgeving in 

 1862. 14 



