226 HET LANDSCHAP. 



onnatuurlijk waren , en wij spraken over hen hetzelfde vonnis uit ais 

 over de pruiken en lioepelrokken van eene bij uitnemendheid kunst- 

 matige periode. 



Dat vonnis was onbezonnen en wij vergaten daarbij , dat de zucht 

 naar mathematische vormen, de aanleg tot symmetrie den mensch , als 

 het ware, is aangeboren en ook de schoonste uitdrukking is van zijne 

 rede. De plaatjes van van alphen, de ouderwetsche hofjes wijzen 

 ons terug op een glansrijk tijdperk. De stijve vormen, die wij thans 

 misschien te zeer verachten , zijn geene uitvinding van wansmaak en 

 valsch vernuft. Het schoonste monument van dien stijl, het park van 

 Versailles, bewijst ons, dat een verheven denkbeeld den ontwerper 

 bezield heeft. De breede terrassen zijn als de voorpleinen, de allee 

 met hare wit marmeren standbeelden is de vorstelijke zaal, de scha- 

 duwrijke met groen overwelfde paden zijn de zijgangen en het geheel 

 is een paleis achter het paleis, even trotsch en vorstelijk als dit, 

 maar gebouwd, niet uit steen, maar uit de levende natuur. Hier heeft 

 de mensch gezegd : Ik zal de natuur herscheppen naar mijn beeld , 

 ik zal in haar mijne, begrippen van orde en regelmaat toepassen; ik 

 zal toonen , dat zij is om den mensch en niet de mensch om haar. Ik 

 zal de natuur zoodanig hervormen, dat zij alleen de decoratie is van 

 het tooneel, waarop ik mijne rol vervullen wil en maak haar tot een 

 achtergrond voor de gewrochten mijner kunst Hoe schoon de natuur 

 is j . — voor den mensch is niets schooner dan het menschelijke. 



Zoo sprak de eeuw van lodewuk XIV , en de schoonste uitdruk- 

 king van dit denkbeeld is het werk van andké le nótre , het park 

 van Versailles. 



In plaats van de natuur tot voorbeeld te kiezen , heeft le nótre 

 getracht , in zijn stijl alle overeenkomst met haar te vermijden. De 

 omringende velden en bosschen werden zorgvuldig bedekt en door 

 hooge muren met poorten en hekken afgesloten, als iets onheiligs en 

 onzuivers; de oneffene grond werd gelijk gemaakt en slechts door 

 vlakke terrassen opgehoogd. Op het hoogste terras stond het huis, 

 alles beheerschend en op alle punten schitterend in het oog vallend. 

 Geene overlading met bloemen, maar deftige grasperken, doorsneden 

 met kiezelpaden , glad als kolf banen , omringd door marmeren zitbanken 



