228 HET LANDSCHAP. 



buiten, rust kon scheppen en de wrange boomvruchten door zorgvul- 

 dige aankweeking tot kostelijk ooft kon veredelen. 



Hoe sober is de beschrijving van het aardsche paradijs, die wij in 

 het boek Genesis lezen. Hoe stoffelijk, hoe boersch klinkt het, dat 

 de boomen daar goed tot spijze waren. Het is alsof de schrijver door 

 een praktischen, huishoudelijken geest was bezield, waardoor hij vooral 

 het nut deed uitkomen en zich het zuivere schoone zelfs een weinig 

 schaamde. Dienzelfden geest vinden wij niet minder in de woorden 

 van den Prediker: »Ik maakte mij lusthoven en ik plantte boomen 

 daarin van allerlei vrucht." Wel heeft eene latere poëzie, en vooral 

 de weelderige verbeelding van milton, in zijn oWilderness of sweets\ 

 ons voor die soberheid schadeloos gesteld; doch het blijft waar, dat 

 de oudste lustverblijven weinig meer waren dan vierkante omsloten 

 boomgaarden. De tuinen der Hesperiden , een niet minder aanlokkelijk 

 oord der oude wereld, waren diep uitgegravene vierkante ruimten, 

 door muren omringd, waar oranjeappelen, moerbeziën, wijn, olijven 

 en amandelen groeiden, en alleen de gloeijende verbeelding van late- 

 ren tijd dichtte ook het eenvoudige voorgeslacht eene gelijke weelde toe. 

 Lezen wij in de Odyssee het naïve verhaal van de ontmoeting van 

 ULYSSES met zijn vader, dan merken wij op, dat de boomen in laörtes 

 tuin op rijen geplant waren en slechts uit peren , vijgen en druiven 

 bestonden. De tuin van alcinous , koniüg van Phaeacië, mede in de 

 Odyssee beschreven, had bovendien eene afdeeling voor moeskruiden 

 en was door regtiijnige heggen ingesloten. In de oudste tijden dus 

 zocht de mensch, in zijne hoven, beveiligd voor de gevaren der woeste 

 natuur, te voorzien in zijne begeerte naar vruchten tot verkoeling, 

 aromatische kruiden tot prikkeling en wijn om zijn gemoed tot vrolijk- 

 heid te stemmen. De oorspronkelijke natuur had op hem nog een 

 overweldigenden invloed ; zij dreigde hem met vele verschrikkingen 

 en hare grootsche tooneelen vervulden hem met angst. Hij gevoelde 

 zich in hare omgeving als in eene gevangenschap, en zijne eerste 

 poging tot bevrijding was haar te vergeten in eene natuur, die hij 

 zich zelf naar zijn aanleg en behoeften had gevormd. Het regtiijnige , 

 symmetrische, dat zijne eenvoudige woningen kenmerkte, werd ook de 

 grondslag van zijn tuinstijl en beantwoordde volkomen aan het doel. 



