HET LANDSCIIAr. 231 



rigste miniatuur toepasten. De oorzaak hiervan ligt niet zoozeer in 

 een zonderlingen kunstzin , gelijk die der Chinezen , als wel in den in- 

 vloed van een klein en digt bevolkt land op de individuele ontwikke- 

 ling zijner bewoners, wanneer deze, na een stoffelijk arbeidzaam leven, 

 zich in stille rust nederzetten om den verkregen rijkdom te genieten. 

 De Nederlanders hebben veel aanleg , meer algemeenen aanleg zelfs 

 dan eenig volk ter wereld , en zij kunnen groot worden , wanneer zij 

 hun vaderland alleen gebruiken tot een pied a terre. — Maar sluiten 

 zij zich op in hunne kleine omgeving, dan krimpen zij ineen als 

 de beelden in een tooverspiegel en behouden alle eigenschappen in 

 mikroskopischen zin. — Laat ons dan op onze groote zwervers zien, 

 op een erasmüs , een agricola , een geotiüs, een de ruyter , een 

 BiLDERDiJK en ZOO vclc anderen , en hopen , dat wij , bij onzen roem in 

 het uitvoerige, onzen grooten aanleg niet zullen vergeten. 



Bij het Italiaansche en middeneeuwsche poppenspel was de stijl van 

 LE NÓTRE werkelijk eene groote verbetering , hoe gedwongen en stijf 

 die ons thans ook moge schijnen. Le nótre heeft het eerst de tuinen 

 van de overtollige monumenten en versierselen der kunst gezuiverd. 

 Hij heeft de voorwerpen der natuur meer invloed gegund , meer tot 

 de grondstof van zijn werk verheven , al gaf hij die stof ook vormen , 

 die voor het doode marmer en graniet berekend zijn , maar niet voor 

 het altijd vrije en werkzame plantenleven. — De boomen maken bij 

 hem den achtergrond en de hoofdvormen van zijn meesterstuk uit, als 

 lanen , loofgangen en heggen , zijne wandelpaden zijn breed en niet 

 door overlading met bonte rijen van onovereenkomstige voorwerpen 

 ontsierd. Zijne zitbanken en standbeelden mogen te veel aan den 

 mensch herinneren, zij storen ons schoonheidsgevoel niet: zij hebben 

 niets kleingeestigs , maar passen juist in hunne omgeving. De wit 

 marmeren groepen in het park van Versailles vormen zelfs eene aan- 

 gename tegenstelling , wanneer men hare schoone vormen van de over- 

 zijde tegen het donkere groen zoo zuiver ziet afgeteekend. Zijne fon- 

 teinen vooral zijn prachtig en op juist gekozen plaatsen aangebragt. 

 Een grootsche fontein in een regelmatig park, de fonkelende in nevel 

 vervliegende stralen bij het zuivere groene gras en de statige boom- 

 rijen, geven een indruk, die de bevalligste beelden der vrije natuur 



