240 HET LANDSCHAP. 



ons , dat het daar binnen goed is , en meer verlangen wij van een 

 landhuis niet. Het huis is eene zedige jonkvrouw , geen praalzieke 

 oude vrijster. 



Voor het huis ligt de vierkante of langwerpige bloemtuin, die ons 

 met zijn eenvoudigen, symmetrischen aanleg, ofschoon met oneindig 

 lagchender indruk, herinnert aan den stijl van Versailles en de hofjes, 

 waar wij als kinderen hebben gespeeld. 



In het park, op de buitenplaats, bemerkten wij geen symmetrie, 

 niet omdat zij daar ontbrak, maar in den natuurlijken stijl opgenomen 

 en daarmede innig verbonden , was zij daar in het verborgen werkzaam 

 en schiep het evenwigt in de wanorde en de eenheid in de verschei- 

 denheid. Zoo brengt ook de schilder evenwigt in zijne voorstelling , 

 zonder stijfheid, zonder dat zelfs zijn overleg zigtbaar wordt. Het 

 groote geheim der kunst ligt in de juiste vereeniging van het altijd 

 wisselende leven met de strenge , onveranderlijke vormen van onze 

 rede. Evenals de stoom het werktuig in beweging brengt , zonder dat 

 wij hem werkende aanschouwen, evenzoo is de wet der schoonheid 

 de grondslag , maar de verborgene grondslag van elk meesterstuk. 



Hiermede is dus werkelijk het vonnis van den zuiver symmetrischen 

 stijl uitgesproken , en wij erkennen hem als de uitdrukking van de 

 dorre rede , zonder gevoel en leven , als de theorie zonder de praktijk , 

 als het woord zonder de daad. Maar ook den zuiver natuurlijken 

 stijl verwerpen wij , omdat hij een leven is zonder wetten , eene toome- 

 looze anarchie , die tot vernietiging leidt. Eerst wanneer de rede in 

 het leven, de theorie in de praktijk, het woord in de daad opgaat, 

 eerst dan wordt de kunst geboren. 



