262 STUDIËN OVER DEN OLIFANT. 



worden afgedongen. "Waarheid en overdrijving vormen , — zoo als trou- 

 wens meer in de natuurlijke geschiedenis van het dierenrijk, doch 

 hier niet het minst, — dikwijls een moeijelijk te ontwarren geheel. 

 Vele hunner zoogenoemde » eigenschappen" heeft men bestudeerd in 

 den gevangen staat of heeft men waargenomen door het vergrootglas 

 der dressuur, of zelfs der verbeelding. Hunne organen heeft men 

 langen tijd niet goed gekend , door gemis aan voldoende en herhaalde 

 gelegenheid tot ontleedkundig onderzoek. Juist hunne grootte was hier 

 een beletsel om gemakkelijk tot eene naauwkeurige kennis te geraken. 

 Bij het feit hunner buitengemeen snelle ontbinding in de heete ge- 

 westen , voegde hun omvang het bezwaar van vervoer naar meer 

 geschikte oorden of naar deskundigen in Europa. Dit is zóó waar, 

 dat men steeds nog slechts enkele, en niet eens zeer volledige, be- 

 schrijvingen bezit van de hersenen der olifanten, van hunne zenuwen, 

 van hunne bloedvaten. Bij hunne betrekkelijke zeldzaamheid en hun 

 vrij langen levensduur , staat verder ook in Europa de gelegenheid tot 

 dit onderzoek niet dan bij groote uitzondering voor de anatomen open. 

 En hoezeer de ontleedkunde, zelfs ook bij zulk een ligchaams omvang, 

 tot kennis noodzakelijk is, mag ons blijken uit de klassieke dwaling, 

 waarin zij, die zich tot daartoe hadden vergenoegd met uitwendige 

 aanschouwing, voor lange jaren, te Versaüles zijn vervallen. Een 

 jonge olifant, in de menagerie aldaar sedert vele jaren ter bezigtiging 

 gesteld, was tot aan zijnen dood, in 1681, steeds voor een mannetje 

 aangezien. Eerst bij het lijkonderzoek , door de leden der akademie 

 van wetenschappen bijgewoond en door perrault opgeteekend , bleek , 

 dat men een wijfjes-oMï&xii had bezeten! 



Niet alle olifant-achtige dieren , die eenmaal hebben bestaan , wor- 

 den nog levende aangetroffen. Talrijke fossiele, grootere en klei- 

 nere, overblijfselen getuigen, dat, in vroegere geologische perioden, 

 vormen daarvan hebben geleefd , die thans nog slechts onder den 

 grond of in het pool-ijs of in sommige musea bewaard worden. 

 Hiertoe behooren in de eerste plaats de onderscheidene Mastodon-soor- 

 ten der tertiaire formatie , mede snuit- en slagtanden dragende ge- 

 vaarten , grooter nog, althans langer, dan de eigenlijk gezegde olifanten. 

 Met dezen maakten zij wel is waar eene paralelle reeks uit, doch 



