294 OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN , 



ligchaam als eene homogene massa ons moeten denken. De digtheid 

 moet aan de oppervlakte minder zijn en toenemen , al naarmate men 

 tot het middelpunt nadert. Door de middelbare digtheid verstaat men 

 dus de digtheid, die een hemelligchaam zoude bezitten, indien de stof, 

 waaruit het bestaat, evenredig was verdeeld en opgehoopt. Men is 

 gewoon de massa van eene planeet af te leiden uit de kracht , waar- 

 mede zij de ligchamen naar haar middelpunt aantrekt, omdat die kracht 

 niet alleen van den afstand eens voorwerps van het middelpunt , maar 

 ook van de massa afhangt , die hare kracht van aantrekking in het 

 middelpunt concentreert. Is men nu tevens bekend met de grootte 

 van eene planeet, dan valt het ligt daaruit den graad van digtheid te 

 berekenen. Zoo heeft men gevonden , dat de middelbare digtheid 

 der aarde vijfmaal grooter is dan die van zuiver water, terwijl de 

 digtheid van water tot die van de zon staat als 1 tot 1,4 ; dat de 

 zon derhalve uit eene stof bestaat, die slechts */io zwaarder is dan 

 water. Zij is dus in vergelijking der aarde een los, poreus ligchaam , 

 dat over 't geheel in digtheid den barnsteen niet te boven gaat. 



Maar uit de groote massa der zon vloeit nog een tweede gevolg 

 voort, namelijk, dat de kracht, waarmede zij de ligchamen tot zich 

 trekt, veel sterker is dan op onzen aardbol. Door de zorgvuldigste 

 waarnemingen heeft men gevonden, dat een ligchaam op de oppervlakte 

 van onzen aardbol in de eerste sekonde 15 voet valt, in de tweede 

 driemaal die ruimte, dus 45 voet, in de derde sekonde vijfmaal die 

 ruimte, dus 75 voet, aflegt. De kracht, waarmede de aarde een 

 voorwerp tot zich trekt, is dus zoo groot, dat het in de eerste sekonde 

 15 voet tot het middelpunt der aarde nadert. Nu is men wel niet in 

 staat om door waarnemingen de valshoogte in de eerste valsekonde 

 op de oppervlakte der zon te leeren kennen, maar omdat men de massa 

 van het zonneligchaam kent , kan men daaruit met zekerheid afleiden , 

 dat een vrij vallend ligchaam op de oppervlakte der zon in ééne sekonde 

 428 voet doorloopt. De snelheid van den val is dus ruim 28 maal zoo groot 

 als op onze aarde , eene snelheid , die nagenoeg overeenkomt met die 

 van eenen kanonskogel in het begin van zijne vaart. Een ligchaam, dat 

 hier één pond weegt, zal dus, op de zon verplaatst, ruim 28 pond wegen. 

 Het gewigt van een mensch, die hier 150 pond zwaar is, zou op de 



