312 OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LI GOH AMEN , 



de zon , in 6 uren hare omwenteling moeten volbrengen. Als men 

 nu daar nog bij in aanmerking neemt , welk een groot verschil er 

 bestaat tusschen de massa van de zon en die der aarde , dan kan men 

 ligt inzien , dat er eene veel grootere kracht toe vereischt wordt om 

 het ontzaggelijke zonneligcbaam in 261 dagen om zijne as te wente- 

 len, dan om de betrekkelijk kleine aardmassa die beweging in 24 

 uren te doen verrigten. 



Elke beweging toch eischt eene bewegende kracht , die volgens 

 mechanische wetten bepaald wordt, deels door de grootheid der massa, 

 die bewogen wordt, deels door de snelheid, waarmede die beweging 

 plaats heeft. Was de kracht , die het zonneligcbaam om zijne as rond- 

 wentelt, gelijk aan die, welke onzen aardbol beweegt, dan zou de zon 

 360,000 dagen noodig hebben om eene rondwenteling te doen, omdat 

 hare massa 360,000 maal grooter is dan die der aarde. Daar echter 

 de zon in 25 1 dagen om hare as wentelt, zoo wordt zij door eene 

 kracht gedreven, die ^^'?i°,t" of 14117 maal sterker is dan de be- 

 weegkracht der aarde. Maar daar nu de werpkracht, waarmede de 

 vloeibare deelen van een hemelligchaam omhoog gedreven worden , 

 gelijk is met de zwaaikracht of de kracht, waarmede een ligchaara 

 om zijne as draait, zoo kan het verschil van hoogten en laagten op 

 de zon 14117 maal aanzienlijker wezen dan op de aarde. Met andere 

 woorden, de uitstekende punten op het zonneligcbaam kunnen 14117 

 maal hooger zijn dan de hoogste bergen der aarde. Als wij dus aan- 

 nemen , dat de uitstekende punten der zon tot 21', dat is , tot 14 of 

 15000 mijlen zich boven hare oppervlakte verheffen , staat dit in vol- 

 komene evenredigheid met hetgeen wij op onze aarde aantreiïen, waar 

 de hoogste bergen zich ook tot meer dan ééne mijl boven de opper- 

 vlakte der zee verheffen. Zij staan dus in dezelfde verhouding tot 

 de bergen der zon, als de kracht, die de aarde om hare as beweegt, 

 tot die , welke het zonneligcbaam omwentelt. 



Maar welligt wekt het bij dezen of genen eenige bevreemding , dat 

 de zon , die zeker de eerstgeborene van ons planetenstelsel is , zich 

 nog in een gloeijenden vloeibaren toestand zou bevinden , terwijl de 

 planeten en manen, die zich om haar wentelen, reeds lang eene vaste 

 korst van meerder of minder dikte hebben bekomen. Dit laat zich 



