814 OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN , 



Er bestaan derhalve op dit oogenblik twee theoriën betreffende de 

 natuurlijke gesteldheid der zon. Volgens de eerste en tot hiertoe 

 meest algemeene is zij een op zich zelf donker , niet licht gevend lig- 

 chaam , met een dampkring , waarin zich een gesloten wolkenlaag 

 bevindt en met een lichtomhulsel omgeven , waarboven zich nog een 

 tweede , veel grootere dampkring verheft. Volgens de tweede theorie 

 bevindt het geheele zonneligchaam zich nog in een vloeibaar gloeijenden 

 toestand. Ten gevolge der warmteuitstraling vormt zich op de opper- 

 vlakte eene dunne gloeijende korst , die overal en in elk oogenblik 

 door het centraalvuur wordt doorgebroken , zoodat zich min of meer 

 hooge , maar slechts voor korten tijd bestaande kegels en vulkaan- 

 ketens uit die vuurzee verheffen. De oneffene zonneoppervlakte is van 

 een doorschijnenden dampkring omgeven , die het licht van het centraal- 

 vuur doorlaat. Waar de vulkanische werkzaamheid voor een tijd wordt 

 afgebroken , ontstaat ook eene afbreking van het zonnelicht , die zich 

 aan ons oog als eene zonnevlek voordoet. Zulke plaatsen liggen dus 

 dieper dan de middelbare oppervlakte van de zon. Worden deze 

 donkere plaatsen met lichte op betrekkelijk kleine ruimte afgewisseld , 

 dan vertoonen zij zich als graauwe vlekken. De buitengewoon hevige 

 en uitgebreide vulkanische uitbarstingen en opheffingen , die zich in 

 de nabijheid der zonnevlekken voordoen, vertoonen zich, als wij ze op 

 de zonneschijf waarnemen, als lichtfakkels en, als wij ze aan den zon- 

 nerand bij totale zonsverduisteringen waarnemen, als protuberantiën , 

 eigenlijk zonnevulkanen in hunne hoogste verheffing. 



Wij zullen het niet wagen tusschen deze twee theoriën te beslissen. 

 Wij gelooven, dat de voortgezette waarneming der zonnevlekken eerst 

 later tot meerdere zekerheid zal leiden. 



Maar wij ontveinzen niet , dat , naar ons oordeel , de schaal der waar- 

 schijnlijkheid naar de laatstgenoemde beschouwingswijze overhelt. 

 Nemen wij toch aan, dat de zon nog heden ten dage in eenen gloei- 

 jenden taai vloeibaren toestand verkeert, dan laten zich onzes inziens 

 de verschijnsels, die tot nu toe aan haar zijn waargenomen , niet alleen 

 het best verklaren , maar het wordt ons tevens meer begrijpelijk , hoe 

 zij tevens de onmetelijke bron van licht en warmte zijn kan voor onze 

 aarde , ja voor de verst verwijderde planeten-ligchamen , die door de 



I 



