30 ALBUM DER NATUUR. 



tieke trekken afteekenen op het gelaat. Derhalve kan men de wetten , die de 

 uitdrukking der menschelijke physionomie bepalen , bestuderen door middel 

 der spierwerking. Dit is een probleem , dat ik sedert vele jaren tracht op te 

 lossen door zamentrekkingen van de gelaatspieren op te wekken door middel 

 van elektrische stroomen , ten einde die spieren de taal der hartstogten en 

 aandoeningen te doen spreken. De oplettende studie der partiële spierzamen- 

 trekkingen heeft mij de reden der lijnen, groeven en plooijen van het in be- 

 weging verkeerende gelaat geopenbaard. Deze lijnen, groeven en plooijen nu 

 zijn juist de teekenen , die door hare afwisselende combinatiën tot de uit- 

 drukking der physionomie dienen. Het is mij dus mogelijk geweest, door van 

 de uitdrukkende spier op te klimmen lot de ziel, welke die spier in beweging 

 stelt, het mechanisme en de wetten der physionomie te ontdekken. Ik zal 

 mij niet bepalen bij het formuleren dier wetten; ik zal door middel der pho- 

 tographie de expressive lijnen van het gelaat gedurende de elektrische zamen- 

 trekking van zijne spieren voorstellen. Ik zal , in 't kort , door de elektro- 

 physiologische analyse en met behulp der pholographie de kunst doen kennen 

 om naauwkeurig de expressive lijnen van het menschelijk gelaat te doen kennen." 

 {Compt. rendus , Tom. LUI, pag. 1261). 



Deze , zeker eenigzins emphatische , aankondiging schijnt zeker veel te be- 

 loven, vooral wanneer men in 't oog houdt, hoeveel het blijvend karakter der 

 menschelijke physionomie (de doorgaande , eigenlijk individueel-karakteristieke 

 physionomie , op welke lavater vooral het oog had) afhangt van den aard der 

 heerschende hartstogten en van den doorgaanden gemoedstoestand. Doch ik 

 vrees , dat de methode van duchenne niet in elk opzigt geven zal , wat men, af- 

 gaande op uitdrukkingen als »van de uitdrukkende spier tot de ziel (dumuscle 

 expressif a fdme) op te klimmen" en dergelijke , grond zou hebben te ver- 

 wachten. Uit die uitdrukkingen zou men afleiden, dat D. beweert te kunnen 

 besluiten tot den toestand (affectie , passie enz.) der ziel uit de door be- 

 paalde spiercontractiën voortgebragte gelaatstrekken. Maar hiertoe kan zijne 

 methode , — zoo zij nergens anders in bestaat dan in het aangevoerde, — moei- 

 jelijk of in het geheel niet leiden. Zij kan alleen leeren: ))de gelaatsuitdruk- 

 king, de gelaatsbcwegingen, die men gewoon is te beschouwen als voortgebragt 

 door dezen of genen gemoedstoestand , hangt af van de zamentrekking van 

 deze of gene spieren." Om van den toestand der physionomie tot die der ziel 

 te lesluiten , moet het spel der eerste niet door een clektrischen stroom, maar 

 door de ziel zelve veroorzaakt zijn. Bij DUCHENNES proeven nu blijft de ziel 

 geheel buiten de zaak. Eene nadere bekendmaking met den aard dier proeven 

 zal intusschen het best leeren , in hoe ver de aangehaalde uitdrukkingen van D. 

 op te vatten zijn in den zin , dien zij schijnen te bezitten. D. L. 



