WETENSCHAPPELIJK BIJBLAl). 



Capillariteit , osmose. — Do heer BEDE bood onlangs aan de Brusselsclie Aka- 

 deinle eene verhandeling aan, waarover door platkau een verslag werd uitge- 

 bragt. Wij ontleenen daaraan het volgende. 



P). ving zijn onderzoek aan met de herhaling eener proef van magnus , daarin 

 beslaande , dat eene glazen buis aan het eene einde met een blaas gesloten , 

 dan met water gevuld en met het open einde in kwikzilver gedompeld woidl. 

 Als een gevolg van de verdamping van het water aan de oppervlakte der blaas, 

 stijgt hel kwikzilver in de buis. B. zag het in drieëntwintig dagen 79 millim. 

 klimmen, derhalve 3,4- millim. in vierentwintig uren. Eene buis met alkohol, 

 op dezelfde wijze ingerigt, vertoonde in denzelfden lijd slechts eene klimming 

 van 6 millim., eene met ether in het geheel geene , evenmin met terpentijn. 

 B. schrijft dit verschijnsel daaraan toe, dat deze vochten de blaas niet door- 

 dringen. 



Om de intensiteit van bet verschijnsel te vermeerderen , verving B. de blaas 

 door een fleschje van poreuse klei, in welks hals de glazen buis sloot, die in 

 bet kwikzilver dompelde. Door acht te slaan op den thermometer en psychro- 

 meter, overtuigde zich nu B. , dal de opklimming gelijken tred hield met den 

 voor de verdamping meer of minder gunsligen toestand der omgevende luchl. 

 Echt<M" verminderde de snelheid der opklimming allengs , hetgeen B. toeschrijft 

 aan de omstandigheid , dal de poriën in de klei van ongelijke grootte waren , 

 en dal door de grootere lucht in den toestel drong , die eindelijk het verschijn- 

 sel geheel deed ophouden. 



Met hel doel om deze proef aan te wenden ter verklaring der osmose , bezigde 

 hij, behalvL' zuiver water, ook oplossingen van salpelerzure soda van verschil- 

 lenden graad van concentratie, en vulde daarmede buizen, die op eerstgenoemde 

 wij -.6 aan hun eene einde met een stuk blaas verbonden waren. Mij nam nu 

 waar, dat altijd de opstijging van hel kwikzilver , waarin deze buizen gedom- 

 peld stonden, het snelst plaats had bij het zuiver water en dal do snelheid 

 verminderde met den meerderen concenlralic-graad der Oj)Iossingen. Daaruit 

 1862. S 



