TEEKEN1NGEN VAN JAVAANSCHE PLANTEN 

 BEZORGD DOOR NIKOLAAS WITSEN. 



Toevallig in den jaargang 1877 van dit Album het lezenswaardig op- 

 stel van den Heer Mr. g. a. six : "Overzicht van de beoefening der 

 plantkunde in Nederland" opslaande, herinnerde ik mij bij de door- 

 bladering daarvan eene verzameling van teekeningen , die mijns inziens 

 belangrijk is voor de geschiedenis van de beoefening der plantkunde 

 hier te lande , en toch , naar ik meen , bij de beoefenaren dier geschie- 

 denis weinig of niet bekend is. 



Die verzameling berust op de aan botanische werken zoo rijke bi- 

 bliotheek van teylee's Stichting te Haarlem , en ik gaf daarvan be- 

 reids eene beschrijving in 1867 , op bladz. 40 en Ygg. van het eerste 

 deel der Jrchives du Musée Teyler. 



De teekeningen , in groot folio formaat , zijn in één band verza- 

 meld en voorzien van twee geschreven titels en een register. Zij zijn 

 232 in getal , blijkbaar naar de natuur vervaardigd en gekleurd. 



Uit die titels blijkt dat zij op Java geteekend zijn op last en op 

 kosten van den beroemden Amsterdamschen burgemeester nikolaas 

 witsen, dat zij dezen in 1700 van Batavia toegezonden zijn, en dat 

 de afbeeldingen in 1758 door johan burman nader onderzocht en, zoo- 

 veel hem doenlijk was , zijn gedetermineerd. Nog later zijn zij op nieuw 

 onder handen genomen en gedetermineerd door een anderen , niet ge- 

 noemden plantkundige. Deze laatste heeft deels met potlood deels met 

 inkt de nieuwere botanische benamingen op elke teekening geschreven , 

 en die benamingen komen overeen met de namen, waarmede de plan- 

 ten in het , dikwijls door schrijffouten ontsierde , register zijn aangeduid. 



Men vindt echter op de teekeningen ook andere, oudere, opschriften 

 deels van de hand van witsen of van een tijdgenoot , deels van die 



van J. BURMAN. 



Om een voorbeeld te geven. Volgens den nieuwsten onderzoeker in 

 het register stelt de eerste afbeelding Curcuma longa voor. Van de 

 hand van witsen vindt men die afbeelding benaamd : 



Kaningh o/t oostindische Saffraan. 



