36 IETS OVER HET LEVEN EN SAMENSTEL DER POLYPEN. 



der werkzaamheid van rif bouwende polypen. Maar de ouden zagen in 

 al deze wezens niets minder dan dieren. En hoe kon het ook anders? 

 Beschouwen wij zoodanig koraal, 't zij het versch uit de zee is opge- 

 vischt, 't zij het langoren tijd geleden uit het water is gehaald. Die 

 harde, kalkachtige geaardheid mocht pleiten voor eene delfstoffelijke 

 natuur — en werkelijk waren er , die zich hierdoor lieten verleiden en 

 aan de koralen eene plaats aanwezen onder de mineralen — de boom-, 

 struik- of bladachtige vorm doet ons gereedelijk denken aan het plan- 

 tenrijk. Plinius en aristoteles hielden dan ook de koralen voor planten 

 en de benaming: steenplanten , zeegewassen , duidde voortaan genoeg 

 aan welke gevoelens men dienaangaande koesterde. Dit geloof hield 

 eeuwen lang stand en is niet alleen verbonden aan namen als plinius 

 en ovidius, maar zelfs mannen als bauhin, caesalpinus, boccone, tour- 

 nefort en geoffroy kleefden nog deze meening aan. Wel kwam in 

 1733 een zekere Brit, woodward, die eene verhandeling schreef over 

 "de aarde en de aardsche lichamen", tot de vermakelijke ontdekking 

 dat de koralen zouden bestaan uit eene plantaardige verdikking van 

 de in het zeewater opgeloste kalkaarde; wel wilden paracelsus en 

 platearius ze vergelijken bij den bekenden loodboom en zilverboom , 

 en dus hun ontstaan op chemische wijze verklaren , doch deze mee- 

 ningen waren slechts voorbijgaande en de oude meening hield stand: 

 de koralen zijn planten. 



Het heeft u wellicht meer dan eens verwonderd dat eeuwen achter- 

 een de geleerde (!) wereld zoozeer in het duister doolde aangaande 

 eene reeks van zaken , over ieder van welke in den nieuweren tijd 

 plotseling een licht werd ontstoken; die verwondering zal evenwel 

 grootendeels verdwijnen, wanneer gij daarbij bedenkt, dat wij eerst 

 dan tot eene betere waardeering van eenige zaak kunnen komen, wan- 

 neer wij ons op het rechte standpunt plaatsen. En dat standpunt werd 

 ten aanzien der natuurhistorische voorwerpen vroeger zoo geheel en 

 al verkeerd opgevat. "Wijsgeerige bespiegelingen aan een enkel feit, of 

 ten hoogste aan een gebrekkig samenstel van feiten ontleend, moesten 

 tot verklaring van het raadselachtige, dat de beschouwing der zin- 

 nenwereld aanbood, strekken. Dat stelsel moest eerst worden ver- 

 laten en vervangen door waarneming en ervaring; hierin juist ligt het 

 zwaartepunt der nieuwere wetenschap, en daardoor alleen is 't in 

 betrekkelijk korten tijd mogelijk geworden overwinning op overwin- 

 ning ie behalen. 



