IETS OVER HET LEVEN EN SAMENSTEL DER POLYPEN. 39 



voor den kop des diers verklaarde en bij hem de steenharde koraal- 

 massa het verharde vleesch en bloed zou zijn, doch deze meening be- 

 rustte slechts op wijsgeerige bespiegelingen en op geen enkel feit , en 

 was juist daarom des te gevaarlijker voor eene jeugdige wetenschap, 

 die behoefte heeft aan louter ervaring. 



Wel poogden nog enkele achterblijvers de oude banier te ontplooien , 

 getuige de brief van boddaert aan statius muller , — te vergeefs ! 

 de waarheid had getriumfeerd. 



Wij zouden ons echter aan een groote onbillijkheid schuldig maken, 

 indien wij hier niet gewaagden van 't groote aandeel, dat de ontdek- 

 kingen van trembley in de zege der nieuwe leer hebben gehad. 



Reeds in 1702 had onze landgenoot leeuwenhoek eene nieuwe soort 

 van wezentjes ontdekt, die hier en daar in stilstaande wateren en zacht 

 vloeiende beekjes worden aangetroffen. Doch deze diertjes geraakten 

 daarna weder in vergetelheid , totdat zij in 1740 door trembley , die 

 den nederigen post van huisonderwijzer bij den graaf van bentinck 

 bekleedde , weder teruggevonden werden. Het buitengoed Zorgvliet nabij 

 den Haag, behoorde toen aan dezen staatsman en voormaligen vriend 

 van Willem III. Op dezelfde plek, alwaar eens vader cats zijn chris- 

 telijk-poëtisch oog had laten weiden over de huishoudelijke bedrijven 

 der natuur, bespiedde toen trembley — ofschoon op gansch andere 

 wijs — hare gangen. Het was in de vijvers van dit slot, dat hij de straks 

 genoemde waterdiertjes van leeuwenhoek terugvond en deze tot een 

 voorwerp van onvermoeid en nauwlettend onderzoek maakte. De uit- 

 komsten van «dat onderzoek, weggelegd in zijn wereldberoemd gewor- 

 den "Mémoires", maakten destijds de bewondering en verbazing gaande 

 van geleerden en ongeletterden. 



Ofschoon deze waterbewoners niet tot de vijvers van Zorgvliet be- 

 perkt zijn, en zij eene vrij algemeene verbreiding genieten, moeten wij 

 't evenwel meer als een gunstige beschikking van het toeval aanmer- 

 ken , indien wij reeds op den eersten den besten kruistocht zoo gelukkig 

 zijn ze te ontmoeten. Veronderstellen wij dat het toeval ons gunstig 

 is, wanneer wij ons op een zomerschen dag naar buiten spoeden en uit 

 het meest verlichte , zonnigste plekje van eenig stilstaand of zacht vlie- 

 tend water eenige voorwerpen uit den stroom halen , als : bladen van 

 waterplanten, eendenkroos, een drijvend stukje hout , een slakkenhuisje , 

 een steen. Deze schatten worden inmiddels geborgen in een of meer 

 glazen, die wij de voorzorg hadden mede te nemen, deze aangevuld 



