IETS OVER HET LEVEN EN SAMENSTEL DER POLYPEN. 43 



dieren behooren, terwijl de echte polypen daarentegen eene plaats innemen 

 onder die wezens, welke blijkens hun inwendig maaksel eene veel la- 

 gere plaats in de dierenreeks bekleeden. 



Die plaats willen wij thans iets nauwkeuriger opnemen. Grelijk be- 

 kend is verdeelde de groote cuvier de hem bekende dieren in de vier 

 hoofdgroepen der gewervelde, gelede, week- en straaldie- 

 ren. Tot deze laatste afdeeling bracht hij de polypen. Later, toen men 

 wezens had ontdekt, wier organisatie kennelijk te eenvoudig was om 

 ze met de polypen op ééne lijn te stellen , werd aan de vier groepen van 

 cuvier nog een vijfde toegevoegd , die den naam ontving van protozoa 

 ofvormlooze dieren. Daartoe behooren o. a. de zoogenaamde infusie- 

 diertjes, volgens sommigen ook de sponzen. Wat nu nog van de straal- 

 dieren overblijft kunnen wij wederom gevoegelijk in twee ondergroepen 

 splitsen , t. w. 



I. Stekelhuidigen (voorbeelden : zeesterren , zeeappels) . 



II. Neteldieren. 



Tot deze neteldieren behooren eene reeks van de meest verschillende 

 — dit woord natuurlijk in betrekkelijken zin opgevat — wezens, o. a. 

 ook onze polypen , zoowel de zoetwaterpolypen van trembley als de 

 bloemen van de marsigly. Die naam neteldieren wordt ontleend aan 

 eene ontleedkundige bijzonderheid, welker verklaring ons al weder 

 een stap verder zal voeren op den weg der kennis aangaande de schep- 

 selen , wier beschrijving doel en inhoud is van dit opstel. 



Niemand mijner lezers en lezeressen , die niet wel eens op onaan- 

 gename wijze heeft kennis gemaakt met dat lastig onkruid onzer tui- 

 nen en akkers, den brandnetel. De meesten hunner zullen waarschijnlijk 

 ook weten, dat de stengel en voornamelijk de bladen dezer planten- 

 soort rijkelijk bezet zijn met eene eigenaardige soort van haren , die 

 in hun benedenste deel een vocht afscheiden , dat langs een inwendig 

 kanaal van dat orgaan zich uitstort in de huid , wanneer onze aanra- 

 king het bovenste zeer brooze puntje van dat haar heeft afgebroken, 

 welk puntje dan daarbij tevens in onze huid is blijven zitten. Het 

 straks genoemde vocht verwekt dan op onze huid het bekende bran- 

 dend gevoel. Dergelijke smartelijke gewaarwording wordt in het men- 

 schelijk lichaam opgewekt bij de aanraking van sommige neteldieren. 

 Misschien weten enkelen mijner lezers zulks bij eigen ervaring, wanneer zij 

 zich aan 't zeestrand te Scheveningen door een bad wilden verfrisschen 

 en daar eene min aangename kennismaking aanknoopten met zeekwallen, 



