44 IETS OVER HET LEVEN EN SAMENSTEL DER POLYPEN. 



geleiachtige, plat-bolle lichamen, die de eb menigvuldig op onze kus- 

 ten achterlaat. Hier zijn 't evenwel geene met brandharen te vergelij- 

 ken organen , maar werktuigen van gansch anderen bouw , die het 

 vocht afscheiden , welks werking op de menschelijke huid eenige over- 

 eenkomst aanbiedt met het scherpe vocht dat in de haren van den 

 brandnetel is vervat. Het buitenste bekleedsel der neteldieren — alzoo 

 ook dat onzer polypen — is samengesteld uit cellen , tusschen welke 

 hier en daar blaasjes zijn gezeten, in welke een ontrolbare, maar 

 hierin spiraalvormig opgerolde draad is verborgen , die door zijn be- 

 zitter naar welgevallen en met bliksemsnelheid door eene opening in 

 den top van het blaasje kan worden uitgeworpen. Deze draad voert 

 daarmede eene zekere hoeveelheid vocht, dat door en in genoemd 

 blaasje wordt afgescheiden, naar buiten, en al wat met dien draad in 

 aanraking komt gevoelt de onaangename , voor kleine dieren wellicht 

 bedwelmende , zoo niet doodelijke werking van dat vocht. Somtijds 

 zijn deze neteldraden — zoo toch worden zij genoemd — nog aan 

 hun basis voorzien van weerhaken. Het aantal dezer organen is zeer 

 verschillend; meestal zijn zij bij duizendtallen over een enkel individu 

 verspreid. Nu eens staan zij enkel geschaard langs de buitenoppervlakte 

 des lichaams, op een anderen tijd is zelfs de lichaamsholte daarvan 

 voorzien *. Bij enkelen zijn zij alleen over de vangarmen verdeeld 2 , bij 

 anderen treft men ze over de geheele buitenvlakte des lichaams aan, 

 zooals bij onze polypen. Door deze netelorganen behooren deze schijn- 

 baar zoo nietige wezentjes inderdaad tot de best gewapende in het 

 dierenrijk, 't Gebit en de klauw des tijgers verzinken in 't niet bij het 

 vreeselijk oorlogstuig, waarmede de natuur de polypen heeft toegerust. 

 Een enkel sterk sprekend voorbeeld wil ik daarvan ten bewijze hier 

 aanhalen. De roode zeeanemone {Actinia mesembryanthemuni) heeft drie 

 kransen van vangarmen ; in eiken krans staat een groot aantal dezer 

 organen; op eiken vangarm komen ongeveer 4 millioen neteldraden 

 voor , en in 't geheel bevatten de vangarmen alleen vijf honderd millioen 

 dezer aanvals- en verdedigingswerktuigen ! 3 



Onder die beschreven cellenlaag bevindt zich een tweede weefsel, 



1 Zulks is 't geval bij de zeeanemonen. 



2 Bij de Ribbekwallen, althans in zooverre deze (gelijk onze inlandsche Cydippe) van 

 vangarmen zijn voorzien. 



a Dr, l. a. j. BURGEH8DUK, De dieren. 



