IETS OVER HET LEVEN EN SAMENSTEL DER POLYPEN. 45 



bij de zoetwater-polypen en vele daarmede verwante soorten uit cellen . 

 bij de overigen uit vezels samengesteld , aan welke voornamelijk het 

 vermogen is toegekend zich te kunnen samentrekken en die men daarom 

 de spierlaag zou kunnen noemen. Tegen deze spierlaag eindelijk be- 

 vindt zich eene derde, de binnenste laag, nogmaals uit cellen samen- 

 gesteld, die een vocht afscheidt, dat der spijsvertering bevorderlijk is 

 en dus als beantwoordende aan het darm- en maagsap der hoogere die- 

 ren kan beschouwd worden. Tevens oefent deze laag eene opslorpende 

 werking uit, welke functie bij de hooger georganiseerde schepsels aan 

 afzonderlijke vaten is opgedragen. En eindelijk kenmerkt zich deze 

 ]aag door de bijzonderheid, dat zij bezet is met fijne haartjes, die in 

 gestadige beweging verkeeren en deswege trilharen genoemd worden. 

 Zulke inwendige trilharen zijn overigens geen vreemd verschijnsel in 

 het dierenrijk. Maar deze trilharen zetten zich bij sommige polypen 

 ook voort tot op de binnen- en buitenvlakte der vangarmen. 1 Zij on- 

 derhouden eene weldadige beweging des waters, dat de voor de ademha- 

 ling benoodigde zuurstof bevat, of voor sommige wezens — door de 

 daarin bevatte mikroskopische organismen — 't uitsluitend voedsel 

 uitmaakt en draaikolksgewijs in de mondopening wordt gevoerd. 



Gelijk zoo even is gezegd geworden, zijn de netelorganen aan geen 

 bepaalde plaats van het lichaam der daarmede voorziene dieren gebon- 

 den. Overal kunnen zij voorkomen, op de binnenvlakte en op de bui- 

 tenvlakte, ofschoon hier het menigvuldigst en meest algemeen. En ook 

 elk deel dier buitenvlakte kan daarvan zijn voorzien, doch bij voor- 

 keur schijnen zij zich te willen plaatsen op de vangarmen; reeds heb- 

 ben wij doen opmerken dat de Ribkwallen uitsluitend op de vang- 

 armen deze werktuigen verbergen. In den regel zijn zij dan ook hier 

 het meest opeengehoopt. 



*De vorm dier vangarmen is zeer verschillend, gelijk kan blijken uit 

 achterstaande figuren, die op zeer vergroote schaal respectievelijk de 

 gedeelten van vangarmen voorstellen van eene zoetwaterpolyp , eene 

 koraalbouwende polyp en eene van die soort, welke men zeevedor noemt. 



1 Het eer9t werden deze trilharen waargenomen bij de door leeuwenhoek ontdekte 

 raderdiertjes. Bij deze staan zij in een kring rondom de mondopening geschaard; zij 

 geven bij hunne beweging den indruk van een snel ronddraaiend getand rad. Vandaar 

 de benaming. Zeer veel lagere organismen zijn gedurende hun geheele leven of enkel 

 in de jengd langs de buitenvlakte des lichaaras van zulke trilharen voorzien. 



