DE ZON EN DE AARDE. 67 



plaats grijpt? Aan het ongewapend oog vertoont zij zich als een 

 schitterende, ronde schijf, omringd van een stralenkrans, en het ligt 

 voor de hand dat men , uitgaande van de kennis onzer aardsche 

 warmtebronnen, meenen zou, dat zij een groote bol is, van een of 

 andere brandbare stof die ia lichte laaie vlam staat. Ondertusschen 

 is de hoeveelheid warmte die zij jaarlijks uitzendt zoo ontzaglijk groot , 

 dat een zeer eenvoudige berekening en een weinig nadenken ons van 

 de onjuistheid dier zienswijze overtuigen kunnen , vooral als men daarbij 

 in aanmerking neemt dat sedert historische tijden de warmte , welke 

 zij ons toezendt , niet merkbaar verminderd is ; een brandend lichaam 

 immers zou in dien tijd al lang opgebrand zijn , en zeker zou men 

 althans merkbare vermindering hebben 'waargenomen , hetgeen met de 

 zon niet het geval is. 



Wat is zij dan? 



Om die vraag te beantwoorden staan ons verschillende middelen ten 

 dienste, zooals het licht dat zij ons toezendt, de trouwe waarneming 

 der veranderingen op hare oppervlakte, van hare aswenteling en vooral 

 de waarneming van totale zonsverduisteringen. 



Het licht der zon heeft men ontleed in de kleuren waaruit het is 

 samengesteld ; in het kleurenbeeld , dat daardoor ontstond , zijn don- 

 kere strepen gevonden; door doelmatig ingerichte werktuigen (spec- 

 troskopen) heeft men het licht van gloeiende dampen en gassen onder- 

 zocht en de kleurenbeelden , die men daardoor verkreeg , vergeleken met 

 dat der zon , en daardoor is men er in geslaagd te bepalen welke der 

 ons bekende stoffen op de zon voorkomen. 



Ook omtrent den toestand, waarin die 'stoffen daar verkeeren, heeft 

 deze methode van onderzoek ons in staat gesteld eenig oordeel te 

 vellen; maar wij zijn daarin vooral ook geholpen door de waarneming 

 der aswenteling en der veranderingen die wij op de oppervlakte der zon 

 zien plaats grijpen. Immers is het bewezen dat de zon, evenals de aarde, 

 om hare as wentelt ; men stelde daarvoor een tijdsverloop van ruim 25 

 dagen, doch de fransche natuurkundige faye heeft aangetoond dat de 

 verschillende punten der zon niet even snel draaien en dat men dus 

 eigenlijk niet kan zeggen: "de zon wentelt in 25 dagen om haar as", 

 maar "een punt van den evenaar der zon volbrengt in 25 dagen een 

 omwenteling"; naarmate de punten verder van den evenaar afliggen, 

 draaien zij langzamer, en op een breedte van 45 graden is de om- 

 wentelingstijd ruim 27,5 dag. Men behoeft slechts even na te denken 



