70 DE ZON EN DE AARDE. 



draaiende bewegingen ontstaan , en zelfs kan dit op veel grooter schaal 

 gebeuren dan op onze aarde, omdat de dampmassa's niet zoo als bij 

 ons van onderen begrensd zijn door land en zee. De orkanen zijn wer- 

 velwinden die den vorm hebben van een omgekeerden kegel; in de 

 bovenste wijde opening daalt de koude lucht van de hoogere streken 

 van den dampkring en veroorzaakt een daling der temperatuur, een 

 neerslag van water en het ontstaan van onweerswolken; zulk een 

 wervelwind, klein of groot, van de hoos tot den Tornado, is omringd 

 van regenwolken en beweegt zich over het aardrijk, vergezeld van 

 stortregens en hagelbuien. 



Denkt men zich nu op zeer groote hoogte boven de aarde geplaatst , 

 dan zou men de gewone hoozen als fijne punten zien , maar de orka- 

 nen zouden ons den indruk geven van nevelachtige ronde vlekken van 

 trechtervormige gedaante , die zich langzaam over den aardbol voort- 

 bewegen. 



De zonnevlekken nu worden door ons gezien als ronde trechtervormige 

 vlekken ; haar as is ten naastenbij vertikaal , en in haar diepten nemen 

 wij daling van temperatuur waar; wij zien de vlekken deelen in de 

 algemeene beweging der zon, zooals de orkanen op onze aarde de rich- 

 ting volgen van de sterke stroomingen in den dampkring; eindelijk 

 draait de stof waaruit de vlek bestaat, even als de lucht in onze 

 orkanen, op het noordelijk halfrond tegengesteld aan de richting dei- 

 wijzers van een uurwerk , op het zuidelijk halfrond juist in die richting. 

 Er is dus een treffende overeenstemming tusschen de wervelbewegingen 

 in onzen dampkring en de vlekken, die wij op de zon waarnemen; 

 daarbij houde men tevens in het oog dat de voorwaarden voor het 

 ontstaan van zulke bewegingen op de zon voorhanden zijn, zoodat 

 de waarschijnlijkheid dezer verklaring ook daardoor toeneemt. Ook de 

 protuberanzen bevestigen haar; men heeft waargenomen dat zeer dik- 

 wijls mengsels van gloeiende waterstof met metaaldampen hoog boven 

 de photosfeer in de chromosfeer worden opgeworpen ; deze uitbarstingen 

 hebben voortdurend plaats op verschillende plaatsen der zon , maar de 

 hevigste uitbarstingen , de grootste protuberanzen komen uit de fakkels 

 die als met een schitterenden ring de vlekken omringen. Deze uitbar- 

 sting nu hangt samen met het wezen der vlek ; de orkaan sleept de 

 waterstof uit de chromosfeer in haar wijde trechtervormige opening 

 naar beueden, waar zij al hcetor en heeter wordt , en wegens haar groote 

 lichtheid , die door de temperatuursverhooging nog vermeerderd is , in 



