DE ZON EN DE AARDE. 75 



aequator staan met het gelaat naar het oosten , dan worden wij met 

 groote snelheid door de aswenteling der aarde 'meegevoerd in oostelijke 

 richting ; bereikt nu het luchtdeeltje dat uit het noorden komt en dat 

 zich tevens langzamer dan wij zelven naar het oosten beweegt ons gelaat, 

 dan zal het ons schuin in het gezicht waaien en schijnen uit het noord- 

 oosten te komen en zoo heeft de passaat op ons halfrond een noord- 

 oostelijke , op het zuidelijk halfrond een zuidoostelijke richting. De 

 lucht , die in de aequatorstreken is opgestegen en voortdurend door de 

 toestroomende koude lucht uit noord en zuid wordt vervangen , zal lang- 

 zamerhand bekoelen , zwaarder worden en weer gaan dalen ; zij zal in de 

 hoogere streken van den dampkring afvloeien naar den kant der polen , 

 maar verandert om dezelfde reden als de beneden-passaat van richting 

 en wordt bij ons een zuid-westen, aan de andere zijde van denaardbol 

 een noord- westen wind. Vele omstandigheden , zoo als de ongelijke 

 verdeeling van land en water , de invloed van hooge bergketenen enz. , 

 verstoren de volkomen regelmatigheid van deze groote luchtstroomen ; 

 maar ook wanneer die omstandigheden er niet waren, moet men zich 

 niet voorstellen dat men over den geheelen aardbol, van de beide 

 polen tot den evenaar, een strooming van koude lucht langs den 

 grond zou hebben en omgekeerd hoog in den damkpring een stroom 

 warme lucht van den evenaar naar de polen. Die stroomen bestaan; 

 maar de koude wordt warm naarmate hij in warmer streken komt, 

 de warme koelt af naarmate hij hooger breedte bereikt ; de eerste stijgt 

 dus langzamerhand in de hoogte, de tweede daalt naarmate hij noor- 

 delijker komt, en zoo ontmoeten zij elkaar en wijzigen elkanders rich- 

 ting en kracht , en strijden samen en verdringen elkaar of vereenigen 

 zich tot geweldige stormen en orkanen. 



In onze streken zijn dus noord-oost en zuid-west de heerschende 

 windrichtingen, de een of de ander al naarmate de strooming naar of 

 van den evenaar het sterkst is, en het spreekt van zelf , dat de weers- 

 gesteldheid voornamelijk daarvan afhankelijk is; in de eerste plaats 

 omdat de luchtstroom uit het zuid-westen warmer is dan die uit het 

 noord-oosten, maar ten tweede omdat de kans op regen of droog 

 weer van de windrichting afhangt. 



De groote zeeën , die zich tusschen de keerkringen uitstrekken en 

 waarop de felle zonnestralen dag aan dag in bijna loodrechte richting 

 neerschieten , vormen als 't ware een kokendon ketel , waaruit millioenen 

 en millioenen ponden water in damp overgaan en met de lichtere lucht 



