86 EENE MYSTIFICATIE UIT HET BEGIN DER VORIGE EEUW. 



hueber, maar geschreven door beringer, onder den titel van Lithogra- 

 phiae Wirceburgensis specimen primum, voorzien van eene opdracht aan 

 den vorst-bisschop van Wurzburg. — De koopman, wiens kinderen 

 door deckart werden onderwezen, en die de mystificatie te weten was 

 gekomen, begreep na dat men al te ver was gegaan en noodzaakte 

 deckart alles aan beringer te ontdekken. Men kan zich de ontstelte- 

 nis , den toorn en de ergernis van dezen verbeelden ! Wat nn te doen ? 

 Er zat niets anders op dan de gansene uitgave van het proefschrift te 

 onderdrukken door geen exemplaren meer te verkoopen, de reeds ver- 

 kochte of ten geschenke gegevene terug te vragen, en de gansche zaak 

 zooveel mogelijk te bedekken en te doen vergeten. Dit trachtte men 

 dan ook te doen. Maar enkele exemplaren ontsnapten en men kon ze 

 niet terug krijgen. 



Die exemplaren , hoe weinige dan ook , — en ze zijn vrij zeldzaam , — 

 moesten natuurlijk genoeg zijn om de herinnering aan de verbazende 

 lichtgeloovigheid van beringer levendig te houden. Maar nog ten over- 

 vloede verzuimde men iets , te weten het vernietigen van de oplage 

 van het boek, voor zoover men die bezat. Dientengevolge kwam die 

 later in het bezit van een boekhandelaar te Leipzig, die nog iets dacht 

 te kunnen verdienen door eene nieuwe titeluitgaaf van het boek (zon- 

 der de opdracht) verkrijgbaar te stellen. Dit geschiedde dan ook in 

 1767, en die uitgave is uit den aard der zaak veel minder zeldzaam 

 dan de eerste. 



Werpt men een blik op de afbeeldingen in dit boek , dan is er reden 

 om zich te verbazen dat iemand dergelijke ruwe , lomp gevormde voor- 

 werpen, niet veel beter vervaardigd dan een kind ze uit stopverf kne- 

 den zou , — spinnewebben b. v. waarvan elke draad ongeveer een mil- 

 limeter dik is, — voor werkelijke fossilen heeft kunnen aanzien. Men 

 vergete echter niet wat ik boven tot gedeeltelijke verontschuldiging 

 van beringer heb aangevoerd. Het was immers te begrijpen dat de 

 zonder verstand en overleg in het binnenst der gesteenten werkende 

 natuur niets anders voortbrengen kon, dan wat maar zoo wat geleek 

 op een dier, op eene plant, of op wat zij anders trachtte voort te 

 brengen I 



Men zou nu kunnen vermoeden dat de bedoelde afbeeldingen slecht 

 en ruw geteekend waren, en de voorwerpen zelve er veel beter zouden 

 hebben uitgezien. Maar dat die afbeeldingen zeer goed en getrouw zijn , 

 moet worden opgemaakt uit twee of drie van die pseudo -fossilen, die 



