90 EEN EIGEN AARDIGE BRAND DOOR BLIKSEMSLAG. 



servatorium evenals de leiding naar het gebouw bleek ongedeerd te 

 zijn. Ook het mechanisme van het instrument op den Domtoren was 

 in orde: de fout moest dus aan de telegraaflijn of aan den Domtoren 

 liggen; bij nader onderzoek bleek echter, dat geen van beiden het ge- 

 val was, maar dat de draad om een der elektr o magneten van den toe- 

 stel op den toren op twee plaatsen was gesmolten. 



Na deze misschien wat gerekte , maar tot juist begrip noodzakelijke 

 inleiding kan de verklaring in 't kort op de volgende wijze gegeven 

 worden. 



Bij het naderen van een onweerswolk heeft zich elektriciteit van de 

 tegenovergestelde soort dan die, waarmede de wolk geladen was, op- 

 gehoopt in het bovenste gedeelte van de geleiddraden van het instru- 

 ment op den Domtoren, in dat instrument zelf en in den nog hooger 

 geplaatsten windsnelheidsmeter , terwijl de gelijksoortige elektriciteit 

 naar den grond is afgestroomd. 



Eene dergelijke verdeeling van elektriciteit moet natuurlijk in de 

 afleiders en de daarmede in verband staande metaaldeelen ontstaan 

 zijn. Voor de verklaring van de wijze, waarop de brand ontstaan is, 

 is dit echter niet van belang. 



Na den bliksemslag, waardoor dus de wolk ontladen werd, dat 

 waarschijnlijk door den afleider van den Dom heeft plaats gehad, het- 

 geen echter nu niet ter zake doet, hield de oorzaak op, waardoor de 

 zooeven genoemde elektrische lading ontstaan was. De elektriciteit 

 werd dus vrij gemaakt en vond twee wegen om naar den grond af te 

 stroomen. De kortste was langs den geleiddraad, die rechtstreeks van 

 den toren naar den grond voerde; deze zal dan ook grootendeels ge- 

 volgd zijn, en door do hitte, die tengevolge van den machtigen elek- 

 trischen stroom ontstond , is de draad in de omwinding van den 

 elektromagneet gesmolten. Hierdoor werd echter voor de nog overblij- 

 vende elektriciteit de weg afgesneden. Dit gedeelte moest dus wel den 

 veel langeren weg naar Sönenborgh volgen, om daar (op de plaats 

 van den veroorzaakten brand) van den geleiddraad op de gasleiding 

 over te gaan en dus naar de aarde af te stroomen. 



Dit kon niet door den ontvanger van den telemeteorograaf geschie- 

 den , want hier was de weg afgesneden , daar de toestel in rust stoud. 

 Dien overgang van geleiddraad op gasbuis kan men zich moeilijk in 

 den vorm van eene elektrische vonk voorstellen , want hoe moet dan 

 het ontstaan van het lek verklaard worden? Aannemelijker is, het 



