100 DE ZON EN DE AARDE. 



dat perioden , waarin een groot aantal zonnevlekken op de zon ontstaan , 

 afwisselen met periodes waarin dat aantal gering is; het tijdsverloop 

 tusschen de opvolgende maxima blijft niet constant, en is ook niet gelijk 

 aan dat tusschen de opvolgende minima. Neemt men niet, zooals ik ge- 

 daan heb, minima- en maxima-perioden van drie jaar, maar de jaren 

 zelven waarin het aantal vlekken telkens het grootst en het kleinst 

 was, dan vindt men: 



1828 met 225; 1837 met 333; 1848 met 330; 1860 met 210 en 

 1870 met 403 als maximum-jaren; en 1833 met 33; 1843 met 34; 

 1856 met 34; (1855 met 38); en 1867 met 17 als minimum-jaren. 

 Het tijdsverloop tusschen de opvolgende maxima is 9, 11, 12 en 10, 

 gemiddeld 10 '/ 2 jaar; dat tusschen de opvolgende minima 10, 13 en 11 , 

 gemiddeld 11 i j 3 ; het tijdsverloop tusschen een maximum-jaar en het 

 daaropvolgend minimum is gemiddeld 6*/ 2 jaar, terwijl een minimum 

 na ongeveer 4 jaar reeds weer door een maximum gevolgd wordt. 



Zonder in een onderzoek te treden naar de oorzaken die tot deze 

 periodieke verandering in de wervelbe wegingen op de zon aanleiding 

 kunnen geven, staat het dus voor ons vast, dat er op dat hemellichaam 

 perioden elkaar afwisselen , waarin het zeer weinig vlekken vertoont of 

 met een groot aantal bedekt is. Telt men de getallen 195, 296, 275, 

 206 en 299 uit onze tabel bij elkaar en deelt men de som 1271 door 

 5 , dan krijgt men een gemiddeld aantal van 254 zonnevlekken voor 

 elk jaar der maximum-periode , en langs een dergelijken weg slechts 

 53 voor elk jaar der minimum-periode. 



Laat ons nu zien of men in verschijnselen op onze aarde dergelijke 

 perioden kan ontdekken, die een gevolg kunnen zijn van den invloed 

 dezer afwisseling. 



Het langst bekend, het zekerst en misschien het minst verklaard is 

 een dergelijke periode in de veranderingen van den stand der magneet- 

 naald. Algemeen bekend is het, dat een vrij opgehangen magneet een 

 bepaalden stand aanneemt; dat een zijner polen met eenige afwijking 

 naar het noorden, de andere naar het zuiden gericht is, en dat de 

 naald, wanneer men haar uit dien stand brengt, na eenige schomme- 

 lingen er weer in terug keert. Voor een oppervlakkig toeschouwer blijft 

 deze naald, als men haar aan zich zelve overlaat, onbewegelijk staan; 

 hangt men haar echter zóó op, dat haar minste beweging met het 

 gewapend oog waargenomen en gemeten kan worden , dan bemerkt men 

 dat zij bijna nooit in rust is; eiken dag volbrengt zij een schommeling 



