DE ZON EN DE AARDE. 101 



om haar stand van evenwicht, waarvan de wijdte echter zoo klein is 

 dat men haar met het bloote oog niet waarnemen kan. De schommeling 

 begint 's morgens vroeg , bereikt na den middag haar grootste westelijke 

 afwijking, en keert dan langzamerhand naar haar eersten stand terug ; 

 bovendien is de magneet nog onderhevig aan plotselinge storingen , die 

 het sterkst zijn als er noorderlicht wordt waargenomen. Vele natuur- 

 kundigen hadden opgemerkt dat de grootte van de dagelijksche schomme- 

 ling der magneetnaald niet altijd dezelfde is, en dat ook niet elk jaar 

 de plotselinge storingen even talrijk en hevig zijn. Zoo had men voor 

 die schommel wijdte in 1784 een boog van bijna 10 minuten, in 1787 

 een ter grootte van 15 minuten gevonden. Lamont te Munchen komt de 

 eer toe het eerst gevonden te hebben dat de grootte dezer magnetische 

 veranderingen even regelmatig toe- en afneemt als het aantal zonnevlek- 

 ken; in 1843 was zij een minimum geweest, in 1848 — 49 een maximum , 

 en latere waarnemingen hebben overtuigend bewezen dat in de perioden , 

 waarin de zonnevlekken haar maximum bereiken , ook de schommelingen 

 der magneetnaald het grootst en de storingen het hevigst zijn, en om- 

 gekeerd het kleinst in de periode der minste zonnevlekken. Daarbij 

 valt nog iets op te merken, dat niet van belang ontbloot is , n. 1 dat 

 de perioden der magnetische veranderingen altijd iets achterblijven bij 

 die der zonnevlekken. Zoo liep een zonnevlek -tijdperk van September 

 1855 (minimum) tot Maart 1867 (minimum) , terwijl het overeenkomstige 

 tijdperk van magnetische verandering in Februari 1856 een aanvang 

 nam en in Augustus 1867 eindigde. 



Het feit dezer overeenstemming bestaat, maar de verklaring is nog 

 niet gegeven ; de opmerking dat de perioden der magnetische veran- 

 deringen volgen op die der zonnevlekken wijst er op, dat de eerste een 

 gevolg zijn van de laatste. 



Eene andere periodiciteit , waar eerst veel later op gewezen is en toch 

 zeer de aandacht waardig, heerscht er in de talrijkheid en hevig- 

 heid der orkanen in de Indische zee en in den Atlantischen oceaan. 

 Dr. MELDUUM , directeur van het observatorium te Mauritius , kwam op 

 het denkbeeld dat in een periode , waarin de zon minder of meer warmte 

 uitstraalt, er ook een overeenstemmende verandering moet bestaan in 

 de bewegingen onzer atmosfeer. Hij ging daarom de orkanen na, die 

 in de jongste vijf en twintig jaren in de Zuid-Indische zee gewoed 

 hadden en vond deze het talrijkst en hevigst in de periode waarin het 

 aantal zonnevlekken zijn maximum bereikt. 



