DE ZON EN DE AARDE. 111 



schappen met de volgende besluiten: 1°. Vele verschijnselen in den 

 dampkring en op aarde hebben een ruim tienjarige periode, overeen- 

 stemmende met die van de maxima en minima der zonnevlekken. 

 2°. Sommige zijn heviger tijdens de periode der maxima, andere juist 

 tijdens die der minima. 3°. Alle verschijnselen, die rechtstreeks of zij- 

 delings met vermeerdering van warmte in verband staan , bereiken hun 

 maximum als er de minste vlekken op de zon zijn, en die in verband 

 met een vermindering van warmte juist ten tijde van het maximum der 

 vlekken. 4°. De invloed der vlekken is zuiver een quaestie van hooger 

 of lager temperatuur. 



Koppen, pogson en hill beweren eveneens dat uit de waarnemingen 

 blijkt, dat de jaren waarin het aantal zonnevlekken een minimum is, 

 juist de warmste zijn op onze aarde, en hoewel dit min of meer strijdt 

 met de theorie van lockyer, volgens welke zonnevlekken de bewijzen 

 zijn van groote hevigheid der werkiugen op de zon, meenen wij toch 

 aan deze waarnemingen groot gewicht te moeten hechten. Balfour 

 stewart beschouwt de vlekken als bewijzen van zeer hevige werking 

 op de zon, of in de woordeu van Sir j. herschel: "the solar pot seems 

 then to be boiling very rapidly". De "terrestrial pot", meent stewart, 

 dient nu wel de "solar pot" te volgen; en alle verschijnselen die een 

 vermindering van kracht aanwijzen, zoo als periodiek wederkeerende 

 hongersnooden , gevolgen van droogte , zullen zich in de periode van 

 weinig vlekken vertoonen, terwijl andere, die het gevolg zijn van hevige 

 werking, zoo als orkanen en schipbreuken in de maximum-periode 

 zullen plaats grijpen. 



Ook andere natuurkundigen huldigen de meening dat de tempera- 

 tuur van sommige deelen der zonsoppervlakte het hoogst is ten tijde 

 van het maximum der zonnevlekken , want in die periode heeft men 

 de sterkste uitbarstingen van waterstof, de vorming van fakkels en 

 protuberanzen ; maar daaruit volgt volstrekt nog niet dat de totale 

 hoeveelheid warmte, die de zon uitstraalt, in die periode grooter 

 is. De vlekken zelve stralen zeker miuder licht en minder warmte 

 uit dan een gelijke oppervlakte der photosfeer zelve. De directe waar- 

 nemingen wijzen op geringer temperatuur tijdens de periode van het 

 geringst aantal vlekken; zoo vond hill in 1870 (een jaar van maxi- 

 mum van zonnevlekken) de gemiddelde temperatuur op drie sta- 

 tions 46 ",6 en in 1876 (minimum) 58,2 °; hij heeft andere waar- 

 nemingen, die echter dezelfde resultaten leverden, alleen op heldere 



