112 DE ZON EN DE AARDE. 



dagen volbracht, ten einde er niet nu eens meer dan weder minder 

 warmte door wolken en nevels zon worden opgeslorpt. Ook wijzen 

 rechtstreeksche metingen van langley op verminderde uitstraling der 

 vlekken, hoewel die vermindering in uitgestraalde warmte veel gerin- 

 ger is dan de vermindering van licht. 



Nemen wij aan dat de perioden , waarin zich de minste zonne- 

 vlekken vertoonen , het warmst zijn , dan is daardoor de overeenstemming 

 tusschen die perioden en die van den besten wijnoogst goed verklaard; 

 maar waarom valt er dan in die periode in de keerkringslanden de 

 minste regen en in Noord-Indie des winters de meeste ? 



Daarbij moeten wij in de eerste plaats het oog vestigen op de twee 

 directe oorzaken van regen: 1° de aanwezigheid van waterdamp in de 

 lucht , b. v. aangevoerd door een met damp bezwangerden luchtstroom , 

 en 2 ° de afkoeling , waardoor die damp den vorm van damp niet meer 

 behouden kan, maar als water moet neerslaan. In de jaren waarin zich 

 de minste vlekken op de zon vertoonen en zij dus, naar wij meenen, de 

 meeste warmte uitzendt , zal de verdamping het sterkst zijn , maar de 

 temperatuur zal tusschen de keerkringen dan ook hoog genoeg blijven 

 om dat water voor een groot deel den dampvorm te doen behouden; 

 het zal daar dus niet zoo spoedig en niet zoo hevig regenen. Is daar- 

 entegen in de jaren van het grootst aantal zonnevlekken de tempera- 

 tuur lager, dan verdampt er wel minder water, maar dan kunnende 

 luchtstroomen zooveel waterdamp niet blijven bevatten en laten dien 

 weldra als regen neerslaan; bovendien zijn de passaatstroomen, die het 

 gevolg zijn van de grooter verwarming tusschen de keerkringen, in 

 die jaren niet zoo hevig als in de periode der minima; de met damp 

 bezwangerde lucht wordt dus niet zoo snel naar noord of zuid afge- 

 voerd, maar kan zich nog tusschen de keerkringen van dat water 

 ontlasten, terwijl zij het in de warmere periode der minima meevoert 

 naar noordelijker en zuidelijker streken. In de jaren waarin het aantal 

 zonnevlekken het geringst is, wordt er dus veel water opgenomen, 

 maar valt niet neer in de nabijheid der plaatsen waar het opgenomen 

 js; het blijft damp en wordt als damp ver weggevoerd. In de keer- 

 kringslanden zal, zooals de waarneming dan ook leert, de hoeveelheid 

 regen in dat tijdperk een minimum zijn; is het getal zonnevlekken 

 daarentegen het grootst, dan valt de opgenomen waterdamp als regen 

 neder in de nabijheid der plaatsen waar hij gevormd is en regent het 

 in de tropische gewesten dus heviger. Is deze theorie de juiste, dan 



