VAN JAN SWAMMERDAM. 135 



van die plaats afkomstig was , had hij als knaap en jongen niet alleen 

 bij zijn zwerftochten in het vrije veld, maar vooral ook in het rijk 

 voorziene kabinet zijns vaders, met de wonderen der natnur en vooral 

 der dierenwereld kennis gemaakt. Hij schikte en werkte daarin naar 

 hartelust , en schoon zijn vader het hem wel ietwat kwalijk mag ge- 

 nomen hebben dat hij niet voor predikant wilde studeeren, waartoe 

 hij hem bestemd had , die vader was te veel liefhebber der natuur , 

 dan dat hij niet met welgevallen de bijzondere geschiktheid van den 

 jongen tot natuur-onderzoek moet hebben gadegeslagen. Toch was hij 

 van den anderen kant te praktisch , om niet de keuze van een be- 

 paald beroep te eischen. Die keuze werd gedaan. Het beroep zou dat 

 van geneesheer zijn. Eens medicinae-studiosus , verbaasde de jonge man 

 te Leiden zijne tijdgenooten en leermeesters door zijne geniale eigen- 

 schappen. Zijn leermeester Prof. van horne stelde zijn werktuigen , 

 zijn geld, zijn tijd ter beschikking van den student, opdat deze toch 

 aan zijn lust tot onderzoek zou kunnen botvieren. Id zijn studenten- 

 jaren vertoefde hij tweemalen gedurende langen tijd in Frankrijk , 

 deels te Saumur, deels te Issy en Parijs. Ook daar zag hij zich 

 omgeven door een kring van mannen — waarvan de meesten later 

 leden van de toen nog niet gestichte Académie des Sciences zou- 

 den worden — die hem met bewondering aanstaarden, als hij "ten 

 slotte het stilzwijgen brak" en de resultaten en de methoden van 

 zijn natuur-onderzoek ten beste gaf. Zoo moest hij zich wel de illusie 

 vormen, dat hij, zoo jong reeds door de kundigste mannen geëerd 

 en gevierd, later gemakkelijk eene eervolle positie in de maatschappij 

 zoude kunnen innemen. Het mocht helaas niet zoo zijn. Eens tot 

 doctor gepromoveerd, bleef hij zich onverdroten aan zijne lievelings- 

 studiën wijden. Van toen af gewerd hem, in plaats van eer en aan- 

 zien, de miskenning zijner bloedverwanten. Zijn vrienden verlieten 

 hem , toen hij enkelen van hen betrapte op het feit , dat zij zijne 

 onderzoekingen als de hunne deden gelden. Het mompelend gerucht, 

 dat zijne heftigheid den dood van een hunner veroorzaakt had, drong 

 tot hem door en trof hem te dieper, naarmate hij zich minder van 

 schuldbewust was. Geene levensgezellin vond hij op zijn pad, die hem 

 de geleden teleurstellingen deed vergeten , geen eigen haard en hof 

 noemde hij de zijne. Ziekte en kommer vervolgden hem. Of hem het 

 zelfbegoochelend mysticisme , waarvan antoinette de bourignon hem in 

 zijn laatste levensjaren de geheimen ontsluierde , en waardoor hij zijne on- 



