138 DE TWEEHONDERDJARIGE STERFDAG 



Als iemand in de 1 7e eeuw in staat ware geweest , de geneeskunde 

 reuzenschreden te doen vooruitgaan, dan voorzeker ware hij het geweest. 

 Zijn aanleg en opleiding, zijn dagelijkscne omgang met de natuur 

 stempelden hem tot den natuuronderzoeker bij uitnemendheid. Nauw- 

 keurig tot aan het minutieuse toe, onvermoeid en onvermoeibaar, be- 

 deeld met eene handigheid en een gezichtsvermogen , die hem in staat 

 stelden de fijnste voorwerpjes en werktuigjes te hanteeren, begaafd 

 met een vindingrijkheid, die hem nimmer in den steek liet, waar het 

 gold een nieuw toestel of eene nieuwe methode te vinden, die alleen 

 hem de geheimen , waarnaar hij zocht, kon ontsluieren, vertrouwde hij 

 zich zelf en zijn zintuigen nimmer, dan voordat een herhaald en nog 

 eens herhaald onderzoek hem steeds volkomen gelijke uitkomsten geleverd 

 had. Voeg daarbij een onweerstaanbare aandrift tot zoeken en onder- 

 zoeken , een scherp kritisch oordeel , een ongeëvenaard vermogen om te 

 combineeren en van het bijzondere tot het algemeene op te klimmen, 

 eene waarheidsliefde, die zich in niets en nimmer verloochende, en 

 eindelijk die onzen landaard zoo eigene — en in menig opzicht zoo zegen- 

 rijke — koppigheid en vasthoudendheid , die van wijken noch wankelen 

 weet, waar het er op aankomt de eens verkondigde meening te ver- 

 dedigen , en het duur verworven eigendom tegen de aanvallen van anderen 

 te verweren. Aan zulke onderzoekers had en heeft de geneeskunst ten 

 allen tijde behoefte. Maar de rijkdommen van "de konstkamer" zijns 

 vaders, de uit Oost en West in de Amstelstad samengegaarde schatten 

 in de kabinetten van ernst roeters, cornelis meyer, volkert janse, 

 jan brayne en harmen van den burg, waartoe hij reeds vroeg den 

 toegang had, zijn verblijf te Saumur bij fabre, te Issy bij thévenot, 

 zijne zwerftochten op de heuvels van Medun , langs de boorden van de 

 Loire, de Seine en den Amstel, langs het Diemermeer en den Sloter- 

 weg, door Utrecht en Gelderland, hadden reeds van jongs af zijn levenstaak 

 tot het opsporen van de geheimen der zoogenaamde bloedelooze diertjes 

 bepaald. De doctorshoed , dien hij zich in Leiden op 30jarigen leeftijd 

 verwierf, gold hem meer als een schild, waaronder hij ongedeerd zijn 

 "Histoj'ia generalis insectorurn" kon voleinden, dan als een op zich zelf be- 

 nijdbaar bezit. Zoo plaatste hij slechts zelden, wanneer zijn studie over 

 vergelijkende ontleedkunde of zijn dagtaak als medicinae studiosus daartoe 

 aanleiding gaf, den voet op het gebied der ontleedkunde en der physio- 

 logie van den mensch. Maar elke stap, dien hij hier deed, leidde bijna 

 tot een verovering. Zoo werd hem de ontleedkunde en voor een deel 



