VAN JAN SWAMMERDAM. 141 



ontleedkunde, der physiologie , der botanie, der physica, der minera- 

 logie, maar alle zich bewegende om, en hun licht ontleenende aan 

 de levenwekkende, lichtende, nooit ondergaande zon zijner ontdek- 

 kingen op het gebied der entomologie ! Wat zou eene hulde aan swam- 

 merdam beteekenen, zonder zich in de stralen dier zon te hebben 

 gekoesterd ? 



Het stemt daarom het Genootschap en zeker U allen tot groote dank- 

 baarheid, dat een man van zoo uitnemende verdiensten op dat gebied 

 als Prof. p. harting wel aan onze roepstem heeft willen gehoor geven , 

 om in dit uur en op deze plaats van jan swammerdam te getuigen. 

 Belet hem ook tot ons innig leedwezen zijne gezondheid, in ons mid- 

 den te zijn, hij is het in den geest, en met vreugd en erkentelijkheid 

 vraag ik u thans verlof, om u uit zijn naam te zeggen, wat hem bij 

 deze gelegenheid op het harte lag. 



"Men vraagt mij van swammerdam te getuigen. 



"Ik doe niets liever. 



"Johannes swammerdam was een der geniaalste natuuronderzoekers 

 "die immer geleefd hebben. 



"Maar, wat is genie? 



"Buefon, die zelf deze hoogste geestesgave in ruime mate bezat, 

 "heeft gezegd: "Ie génie, c'est la patience." 



"Welnu , welk natuuronderzoeker was ooit geduldiger dan swammer- 

 "dam ! Al zijne werken getuigen van een onuitputtelijk geduld , van 

 "een ijzeren volharding in het opsporen der geheimste en moeilijkst waar- 

 neembare natuurverschijnselen. Wanneer men bedenkt, dat zijn eigen- 

 lijk leven als natuuronderzoeker weinig langer dan twaalf jaren (1663 — 

 "1675) heeft geduurd, dan is het bijna ongeloofelijk hoe hij in dit be- 

 trekkelijk korte tijdsbestek zoo vele waarnemingen heeft kunnen doen 

 "over het maaksel, de ontwikkeling en de levenswijze van een zoo groot 

 "aantal zoogenaamde lagere dieren, maar die in samengesteldheid en 

 "fijnheid van bewerktuiging niet beneden vele hoogeren staan , en waar- 

 omtrent vóór hem slechts weinig zekers bekend was, maar destemeer 

 "dwalingen heerschten. En dit treft ons vooral, wanneer wij daarbij in 

 "het oog houden, dat een groot deel dier waarnemingen gedaan is onder 

 "de allerongunstigste levensomstandigheden. Miskend en voortdurend 



