142 DE TWEEHONDERDJARIGE STERFDAG 



"tegengewerkt door zijne naaste betrekkingen , door zijnen vader en 

 "zijne zuster, die hem veel liever geld zouden hebben zien verdienen 

 "dan dat hij, zooals zij hem verweten, zijnen tijd verkwistte aan een 

 "in hunne oogen geheel nutteloos onderzoek van zoo verachte schepse- 

 len, — telkens door de koorts aangegrepen die hem op het ziekbed wierp, 

 "ging hij toch, zoodra zijn vader hem eenige vrijheid liet en hij zijn 

 "ziekelijk lichaam weder kon voortslepen, onverdroten voort met waar- 

 "nemingen op waarnemingen te stapelen , nooit tevreden zoolang er nog 

 "iets te ontdekken viel, dat hem in staat kon stellen al dieper en 

 "dieper in de geheimste schuilhoeken der natuur doortedringen. 



"Doch, is het wel waar, dat geduld, zelfs in den zin van volhar- 

 "ding, het wezen van het genie uitmaakt? Voorzeker neen! Ware dit 

 "zoo, dan zoude elk catalogusmaker, die zijn leven doorbrengt aan 

 "het rangschikken eener verzameling, aan het bepalen van soorten, 

 "met het grootste geduld kenmerk voor kenmerk nagaat en vergelijkt, 

 "niet rust voordat hij de beste plaats in het systeem heeft gevonden, 

 "waar het voorwerp, dier, plant of delfstof zijne naaste verwanten 

 "vindt, een geniaal natuuronderzoeker moeten genoemd worden. En 

 "toch zal niet licht iemand hem dien naam geven. 



"Waren genie en geduld synoniemen, dan voorwaar zoude leeuwen- 

 "hoek niet minder het praedicaat : "geniaal" waardig zijn geweest dan 

 "swammerdam. Doch, hoe hoog wij leeuwenhoek als natuuronderzoe- 

 "ker ook stellen, hoe talrijke ontdekkingen wij aan zijne geduldige 

 "nasporingen verschuldigd zijn, in werkelijke genialiteit stond hij verre 

 "beneden swammerdam. 



"IJverige volharding in het zoeken naar waarheid is zonder twijfel 

 "een der hoofdvoorwaarden voor het nuttig gebruik dat van het ge- 

 "nie zal gemaakt worden, maar het genie als geestes-eigenschap is iets 

 "geheel anders. 



"Genie is vóór alles: "oorspronkelijkheid, scheppingskracht". 



"Met geleerdheid heeft het niets te maken. Hoe groot de som van 

 "aangeleerde kundigheden moge wezen, hoe voortreffelijk ook een daarin 

 "afgelegd examen , het stempelt op zich zelve nooit iemand tot een 

 "werkelijk geniaal man. Dien naam verdient alleen hij die nieuwe 

 "banen aanwijst, die oorspronkelijke gedachten heeft, welke de begin- 

 punten zijn van nieuwe ideën-reeksen , die zich in den loop der tijden 

 "uit de eerste ontwikkelen. In een natuuronderzoeker openbaart zich 

 "die oorspronkelijkheid in de eerste plaats door het uitdenken van 



