146 DE TWEEHONDERDJARIGE STERFDAG 



"Daar kwam de toovenaar boerhaave , en , zijn staf uitstrekkende, 

 "deed hij, zeven-en-veertig jaren na 's mans dood, swammerdam weder 

 "opstaan , herleven , en wel den geheelen , den echten swammerdam , zooals 

 "hij in zijn besten, krachtigsten tijd was geweest, verheerlijkt en ont- 

 "daan van de nevelen waarin zijne eigene phantasie hem had gehuld. 



"De Bijbel der natuur verscheen, en met verbazing zag het toen 

 "levende geslacht welk een schat gedurende een halve eeuw begraven 

 "was geweest, om eerst nu aan het licht hergeven te worden. Verre- 

 "weg het grootste gedeelte was nog even nieuw, even frisch als op 

 "het oogenblik toen de schrijver de daarin beschreven ontdekkingen 

 "deed. Het was alsof de tijd had stilgestaan en daarmede dat gedeelte 

 "der natuurwetenschap, waaraan swammerdam zich in het bijzonder ge- 

 dijd had. Maar van nu af aan werd zijn Bijbel der Natuur de vraag- 

 "baak, de onmisbare handleiding voor allen die het pad wilden betre- 

 "den, waarop hij hun op zoo uitstekende wijze was voorgegaan. 



"Boerhaave had aan swammerdam de onsterfelijkheid verzekerd !" 



HARTING. 



Ja! M. H. S Prof. harting heeft het terecht gezegd, boerhaave heeft 

 aan swammerdam de onsterfelijkheid verzekerd. De tooverroede , die hij 

 daartoe gebruikte, was zeker niet de meest poëtische, maar zij gold en 

 geldt nog altijd als de meest onfeilbare. Op aanwijzing van zijn vriend 

 w. sherard en met de welwillende hulp van marc guitton en Prof. wil- 

 lem roëll gelukte het hem in 1727 "de schoone slaapster in het bosch" 

 te verlossen. Welke reeks van menschelijke tekortkomingen het gebruik 

 van dien gouden tooverstaf noodzakelijk maakte, door welke booze 

 geesten verleid een vertaler als wingendorp, een edelman als de the- 

 venot, een schilder als joubert, een ontleedkundige als duverney de 

 schoone fee zoolang gevangen hielden, blijve op dezen dag onvermeld. 

 Boeriiaave's groote verdiensten jegens het vaderland en de wetenschap , 

 toen hij de werken van swammerdam rangschikte en onder den titel 

 van "Bijbel der Natuur" uitgaf — eene uitgave, die door de voor- 

 treffelijke latijnscho vertaling van gaubius eerst hare waarde voor de 

 geleerde wereld verkreeg, en die der nederlandsche drukkunst en het 

 graveerstift van van der spijk niet minder eer aandoet dan der mild- 

 heid van de talrijke inteekenaars (waaronder wij mannen als albinus, 



OOSTERDIJK SCHACHT, MUSSCHENBROEK , LIEBERKÜHN, FAHRENHEIT, AL- 



